even (3 weken) in Nieuw Zeeland / 3 weeks (only!) in New Zealand / 3 semaines seulement (hélàs!) en Nouvelle Zélande!....
en dan / nu alles en nog wat / des choses et d'autres ensuite / allerlei dann bzw. jetzt / other things which now matter (to me!)
We leren als kind dat je niet mag liegen. Toch doen
heel veel voedselbedrijven dit dagelijks in hun advertenties. Door
dit leugenachtige gedrag worden consumenten misleid. En daartegen komt jouw
voedselwaakhond in het verweer! En met succes.
McDonald's mag namelijk niet langer zijn Franse
Frietjes aanprijzen met dat ze 'niets anders bevatten dan aardappels en
zout'. Een paginagrote krantenadvertentie van de fastfoodreus is in strijd
met de Nederlandse reclamecode. Hierover hebben wij deze week
definitief een zaak gewonnen bij de Reclame Code Commissie. In
deze nieuwsbrief vertel ik je er graag meer over.
In een advertentie in de Volkskrant van 12 maart staat: "De Franse
Frietjes van McDonald's worden gemaakt van de allerlekkerste aardappelen,
voornamelijk van Nederlandse bodem. En aan die aardappelen wordt verder
helemaal niets toegevoegd... behalve een snufje zout. En door jou een
burger, Milk Shake en McDonald's Fritessaus."Uit de
ingrediëntenlijst van de Franse Frietjes op de website van McDonald's bleek
al snel dat ze ook dinatriumdifosfaat (stabilisator), dextrose en diverse
plantaardige oliën bevatten.
Een frietje met... dinatriumdifosfaat en dextrose
Er is niets mis met een frietje op z'n tijd, maar consumenten worden
door McDonald's misleid omdat de Franse Frietjes veel natuurlijker worden
voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn. Het fastfoodbedrijf
ontkent in de reclame bewust de aanwezigheid van meerdere ingrediënten. Ze
hadden deze leugenachtige advertentie nooit mogen plaatsen. We
zijn blij met de uitspraak in deze zaak, maar de Reclame Code Commissie kan
geen boetes of straffen uitdelen. Nu de advertentie onrechtmatig is,
eisen we onmiddellijke en openbare rectificatie van
McDonald's.
Door de reclame worden consumenten opzettelijk misleid,
aangezien zij niet verwachten dat de frietjes ook andere ingrediënten
bevatten, zoals die dinatriumdifosfaat en dextrose. Wij vonden dit al zwaar
misleidend, en nu heeft ook de Reclame Code Commissie geoordeeld
dat de claim dat de Franse Frietjes alleen aardappelen en zout bevatten
onrechtmatig is.
Volgens de commissie is er een onjuiste indruk gewekt over de
samenstelling van het product. Daarmee is de reclame in strijd met de eis
van de Nederlandse Reclamecode dat voedselinformatie niet misleidend mag
zijn over de samenstelling. De uiting is hiermee ook in strijd met
Europese regelgeving die stelt dat voedselinformatie niet misleidend mag
zijn over kenmerken zoals samenstelling, aard, herkomst en
productiemethode van een levensmiddel.
De commissie heeft ons gelijk gegeven en verbiedt om langer op
deze manier te adverteren. Deze uitspraak is onherroepelijk. Naast
de advertentie in de krant was er op de radio een soortgelijke reclame te
horen. Hiertegen is door een anonieme consument ook een klacht ingediend.
De Reclame Code Commissie vindt dat de radioreclame ook in strijd
is met de regels.
Het is niet de eerste keer dat het fastfoodbedrijf wordt beklaagd bij de
Reclame Code Commissie. De afgelopen jaren is McDonald's al negen
keer eerder teruggefloten, zo blijkt uit het archief met uitspraken van het
reclame-orgaan. We zijn en blijven vastberaden. We laten niet toe
dat McDonald's en andere bedrijven keer op keer wegkomen met misleidende
reclamepraktijken. De consument heeft recht op eerlijke informatie en
wij zullen blijven strijden voor transparantie en eerlijkheid in
voedselreclames!
Meld misleiding bij Foodwatch
De initiële tip die tot deze klachtenprocedure heeft geleid kwam van een
kritische consument uit onze achterban. Kom jij ook misleiding
tegen? Of denk je te zijn misleid? Deel je tips via ons Meldpunt Misleiding.
Foodwatch eist rectificatie om misleidende McDonald's-reclame
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
*1935, Italiaanse schilder, graficus en beeldhouwer
"Kunst moet voor iedereen zijn."
Echt een leven voor de kunst: Bruno Bruni, internationaal geprezen en
succesvol schilder, graficus en beeldhouwer, werkt al meer dan zes
decennia als freelance kunstenaar en heeft een breed en uitgebreid
oeuvre gecreëerd dat verzamelaars en kunstliefhebbers wereldwijd
inspireert.
Voor
Imme Dros (87) is schrijven een eerste levensbehoefte: ‘Mijn lichaam is
oud, maar mijn geest trekt zich daar kennelijk weinig van aan’
Imme Dros werkt hard en snel, haar omvangrijke oeuvre blijft maar groeien. Onlangs verschenen O Pinokkio en haar eigen jeugdboek Ada. Gevangen op twee eilanden. ‘Kinderboeken zijn kort, daarom maak ik die graag. Ik hou niet zo van beschrijvingen.’
Een
bezoek aan Imme Dros (87) en haar man, schrijver en tekenaar Harrie
Geelen (85), is een belevenis. Hun witte, Hilversumse herenhuis ligt
verscholen tussen de bomen, heeft een sprookjesachtig torentje en heet
volgens sierlijke letters boven de voordeur Geelensteijn.
oeuvre blijft maar groeien. Onlangs verschenen O Pinokkio en haar eigen jeugdboek Ada. Gevangen op twee eilanden. ‘Kinderboeken zijn kort, daarom maak ik die graag. Ik hou niet zo van beschrijvingen.’
Een
bezoek aan Imme Dros (87) en haar man, schrijver en tekenaar Harrie
Geelen (85), is een belevenis. Hun witte, Hilversumse herenhuis ligt
verscholen tussen de bomen, heeft een sprookjesachtig torentje en heet
volgens sierlijke letters boven de voordeur Geelensteijn.
Binnen
is het schemerig – Dros kan slecht tegen het felle buitenlicht – maar
waar je ook kijkt ontwaar je hoge stapels boeken, schilderijen en andere
kunstvoorwerpen van Geelen, en zelfs een levensgrote kartonnen versie
van de kunstenaar, die ooit in een boekhandel heeft gestaan.
Op
een wegzakbank zit Dros, het kenmerkende hennarode haar opgestoken,
grote zwarte strik erin, getinte brillenglazen. Sinds ze vijftien jaar
geleden werd geschept door een auto heeft ze last van haar rug en komt
ze weinig meer buiten. Vanaf deze bank werkt ze achter haar laptop
dagelijks aan vertalingen van Engelstalige kinderboeken, zoals de
Winterhuis Hotel-serie van Ben Guterson en klassiekers als Alice in Wonderland van Lewis Carroll. Maar ook aan bewerkingen van oude verhalen en eigen boeken: O Pinokkio ligt net in de winkel, net als Ada. Gevangen op twee eilanden, over de middeleeuwse gravin van Holland.
“Ik
werk heel hard en snel”, zegt Dros. “Maar, zoals wielrenner Eddy Merckx
altijd zei: ‘De Tour win je in bed’. Harrie en ik liggen er voor
negenen in en staan rond half zes op. Na het ontbijt ga ik hier zitten
werken en Harrie daar.” Ze wijst naar zijn plek, verderop in de kamer
achter een kleurrijk doek. “Schrijven is een behoefte, ik heb nooit
anders gedaan. Het is met de jaren ook niet veranderd. Mijn lichaam is
wel oud, maar mijn geest trekt zich daar kennelijk weinig van aan.”
Beeld Jildiz Kaptein
In haar nieuwste boek, Ada. Gevangen op twee eilanden,
beschrijft Dros de jeugd van de enige overgebleven dochter van de
middeleeuwse graaf van Holland Dirk VII. Als hij in 1203 sterft, moet
Ada op 15-jarige leeftijd trouwen en wordt ze gravin van Holland. Maar
haar oom is ook uit op de macht en laat zijn nichtje ontvoeren naar
Texel en later Engeland. “Ik kom zelf van Texel en heb na mijn
afstuderen een tijd in Engeland doorgebracht”, zegt Dros, “dus dat
verhaal sprak me aan”.
Hoe wilde u Ada neerzetten?
“Als
een jong, slim meisje dat door haar bazige moeder onder de duim wordt
gehouden, maar zich dankzij haar ontvoering naar de eilanden toch kan
ontwikkelen. Dat vind ik buitengewoon interessant: gras dat door de
tegels heen breekt. Waarschijnlijk omdat ik mezelf erin herken. Ik weet
nog dat mijn moeder riep: ‘Jij bent veel te eigenwijs, je krijgt nooit
een man!’ Waarop ik zei: ‘Ik wíl helemaal niet trouwen, de lusten wegen
niet op tegen de lasten’.” Schaterend: “Ik was pas een jaar of twaalf en
liet mijn moeder verbluft achter!”
Daar kwam u op terug toen u Harrie ontmoette.
“Ja,
natuurlijk. Wat wist ik er als twaalfjarige nou van? Toen we in onze
studententijd verliefd werden, wilde ik een partner voor het leven. Ik
geloof trouwens ook niet dat er destijds een andere optie was dan
trouwen, de sociale controle was groot. Ik zag als puber dat de vrouwen
om me heen het zwaar hadden met het huishouden en de kinderen. Op die
manier getrouwd zijn leek me niks. Al mijn vriendinnen gingen naar de
huishoudschool, maar mijn onderwijzer vond dat ik naar de ulo moest, het
uitgebreid lager onderwijs.
“Misschien
besefte ik toen al dat ik een eigen weg kon inslaan. Toen ik later op
de kweekschool zat, heb ik mijn ouders gezegd dat ik naar het gymnasium
wilde. Mijn moeder vond het onzin, maar mijn vader ging akkoord, zolang
ik het maar in dezelfde tijd als de kweekschool zou doen. Ik heb in twee
jaar en drie maanden mijn gymnasiumdiploma gehaald.”
Hoe begint u aan een boek? Maakt u een plan, doet u onderzoek?
“Ik
heb me goed ingelezen in de graven van Holland, maar over Ada is
nauwelijks iets bekend. Ik begin mijn boeken met de eerste zin. Die is
voor mij heel belangrijk. Soms heb ik de slotzin ook meteen en hoef ik
alleen het stuk ertussen nog te verzinnen.” Grinnikt: “Eerste zinnen
komen vaak voort uit een bepaald metrum of klanken die ik mooi vind. In
het geval van Ada vertolkt de eerste zin meteen de dominantie van Ada’s
moeder: ‘‘Ada’, begon mama Aleid elk gesprek met mij, zodat ik goed wist
dat ze het tegen mij had en niet tegen iemand anders, ook als er
niemand anders in de buurt was, ‘Ada, onthoud dat je altijd en overal
zoveel mogelijk te weten moet zien te komen’.’ Vond ik erg grappig, dat
ze haar dochter steeds zo nadrukkelijk bij naam noemt.”
Inhoudelijk had ‘Ada’ ook een roman van 300 bladzijden kunnen worden, het zijn er maar 77. Waarom?
“Omdat
ik van kort hou. Daarom maak ik ook graag kinderboeken, die zijn
meestal kort. Ik hou niet zo van beschrijvingen, meer van dialoog.”
In uw Pinokkio-bewerking valt dat ook op: u hebt behoorlijk wat scènes uit het origineel geschrapt.
“Klopt,
maar dat komt doordat ik die eerst voor een voorstelling van Het
Balletorkest heb geschreven. Ik had 35 minuten om het verhaal te
vertellen, dus ik moest wel schrappen. Ik vond het origineel van Carlo
Collodi te wreed en sadistisch, daar kon wel wat uit. Ik heb nooit van
Pinokkio gehouden.”
Waarom nam u de opdracht dan aan?
“Het
plezier zit voor mij in het werken met taal en ik kon er mijn eigen
verhaal van maken. Collodi hangt Pinokkio op en laat hem stikken. Ik
dacht: zijn nek is van hout, bij mij blijft hij leven. Ik heb de scherpe
kanten er ook af gehaald door Pinokkio’s aardige karakter te
benadrukken en de boeven Vos en Kater komischer te maken. Pinokkio
verandert bovendien niet meer in een ezel. Ik schrijf: ‘Avonturen zijn
vaak leuk en spannend. Maar avonturen kosten tijd. Veel tijd.’ En dan
sla ik een stuk over. Mijn redacteur wilde dat eruit halen, ik vond dat
juist grappig.”
Bent u als vertaler ook uit op de bondigste Nederlandse tekst?
“Ja.
Die Engelse schrijvers van tegenwoordig, die zaniken zo voordat ze aan
een dialoog beginnen. Ze leiden elke uitspraak uitgebreid in: ze
strikte haar veters, keek op, wees met haar vinger… en dan komt er pas
een citaat. Lewis Carroll deed dat niet, hoor! Ik gooi het er allemaal
uit.
“Ik
denk ook vaak: alwéér dat woord? Laatst vertaalde ik een boek waar 71
keer hetzelfde woord in stond. Geen gewoon woord, maar iets opvallends
als eventually. Dat vind ik zó armoedig. Ik verander dat automatisch. Er komt te staan wat er moet staan, maar op een net andere manier.”
Kunt u dat wel maken? Misschien had de auteur een bedoeling met dat veters strikken en opkijken.
“Welnee,
dat is gewoon gezeur. Kijk, de Nederlandse woordvolgorde is ook niet
dezelfde als de Engelse. Dat verander je als vertaler al. Veel woorden
kun je bovendien op een verschillende manier vertalen, de keuze die je
maakt, bepaalt mede de toon van het verhaal. Je drukt als vertaler per
definitie een stempel op een boek. Daarom vind ik ook dat de naam van de
vertaler altijd op de kaft moet staan.”
Beeld Jildiz Kaptein
Leest uw man mee met uw teksten?
“Nee, als hij er illustraties bij maakt, leest hij de tekst als die af is.”
Geelen
is erbij komen zitten en vult aan: “Nou, als ik haar definitieve versie
aan het lezen ben, komt er al een tweede versie en als ik die lees een
derde.”
Dros:
“Ja, eigenlijk zijn mijn teksten nooit af. Daarom lees ik liever ook
niet voor, want dan wil ik tijdens het voorlezen alweer dingen
veranderen.”
Geelen:
“Bij Ada heb ik op de computer collages gemaakt van middeleeuwse
tekeningen uit een online archief. Soms had ik een vraag, maar daar
wilde Imme niet meer mee gestoord worden.”
Dros: “Nee, natuurlijk niet, dat tekenen is toch jouw werk? Ik ben dan alweer bezig met een volgend boek.”
U hebt altijd veel samengewerkt. Is daarin door de jaren heen iets veranderd?
Dros: “Nee, we gaan nog steeds op dezelfde manier met elkaar om als in het begin.”
Geelen:
“Misschien zijn we wat geduldiger dan vroeger. Ik weet nog dat ik met
Wieteke van Dort door de stad reed en zei: ‘Kijk, deze straat is naar
Imme vernoemd: de Kleine Drift’.”
Dros
schatert: “Het is waar! Elke dag zijn we een paar keer kwaad en dan
gaan we bekvechten. Vroeger kon Harrie geen ruziemaken, dan sloeg hij
dicht en ging hij mokken. Maar onder mijn vruchtbare leiding kan hij nu
als een gek tekeergaan. Dat is veel beter voor hem.”
Toch lijkt het of u het ook gezellig hebt samen.
Dros:
“Natuurlijk! We kunnen heerlijk samen zitten werken en ik vind Harrie
de leukste tekenaar. We leerden elkaar kennen tijdens onze studie
Nederlands en in die tijd had ik al prenten van hem aan de muur hangen.
Ik was vroeger aan de lopende band verliefd, maar bij Harrie wist ik op
een zeker moment ineens: hij is het. Ik vond hem betrouwbaar en ik was
het liefst in zijn omgeving. Dat is nog steeds zo, hij is de liefde van
mijn leven. En we zijn het liefst in elkaars omgeving.”
Geelen knikt: “Als Imme een keer niet thuis is, dan kan ik niet werken.”
In ‘Ada’ staat dat het leven de moeite waard is als je er oog voor hebt en als je mag doen wat je zelf wilt. Is dat uw motto?
“Het
geldt denk ik voor iedereen. Ik denk niet dat je gelukkig kunt zijn als
je altijd moet doen wat een ander wil. Zoals mijn moeder mij opvoedde:
‘Als je straks trouwt en aan de arm van je man loopt, dan kijk je omhoog
en zeg je: ‘Jáá, o já! Dat vind ik ook!’’ Dat is toch geen leven?
Natuurlijk pas je je in zekere zin aan je partner aan, zoals aan de
temperatuur. Als het koud is, trek je een trui aan. Maar ik heb gedaan
wat ik wilde doen en dat was niet altijd makkelijk.
“Ik
ben ook nog lang huisvrouw geweest, omdat we studieschulden hadden en
Harrie veel werk kon krijgen: overdag bij de Toonder Studio’s en ’s
avonds en in de weekends bij de omroepen. Ik zat thuis met onze drie
kinderen, van een crèche hadden we nog niet gehoord.
“Het
heeft even geduurd voordat de kinderen zo groot waren dat ik echt kon
beginnen met schrijven. Ik vind het een zegen dat ik dat nog steeds mag
doen. Niet voor een publiek, maar omdat ik het wíl doen. Niets anders,
alleen dit.”
Imme Dros Ada. Gevangen op twee eilanden Ill. Harry Geelen Querido: 80 blz. € 17
Imme Dros O Pinokkio Ill. Carll Cneut Querido: 64 blz. € 25
Stel je voor: pal naast je huis scheert een vliegtuigje over een
veld en loost vanuit de lucht bakken met landbouwgif. De nevel stuift alle
kanten op. En het is ook nog eens zeer schadelijk gif dat op een ander
continent is verboden, omdat het zo gevaarlijk is. Dit is in Brazilië de
realiteit waar mensen mee te maken hebben: ze worden blootgesteld aan
levensgevaarlijke chemicaliën afkomstig uit Europa, terwijl die middelen
voor Europees gebruik verboden zijn.
Wat de Europese Unie doet is hartstikke hypocriet. Alsof
volksgezondheid over de grens niet meer belangrijk is! Foodwatch wil dat
dit onrecht stopt. Wij voeren jarenlang campagne voor nieuwe
Europese wetgeving en dat is een strijd van de lange adem. Het laatste jaar
is er geen nieuws vanuit Europa gekomen over de beloofde nieuwe regels.
Het is onverantwoord stil, maar wij zetten
door. In deze mail praat ik je bij over ons laatste
nieuws.
Grote gifhandel vanuit Nederland
Gelukkig staan wij niet alleen in het blijven aankaarten van dit
onrecht. Het journalistieke programma Argos deed onlangs onderzoek naar de
Europese handel in verboden pesticiden. Ze ontdekten dat er vanuit
de haven van Rotterdam veel meer wordt verscheept dan terug te vinden is in
de officiële Europese gegevens.Lees hier meer over het artikel en bekijk de boeiende
uitzending…
Verboden gif op je bord
Als het over de handel in pesticiden gaat dan val je van de ene
verbazing in de andere. Europa verdient dus geld met de productie
en export van verboden gifstoffen. En tegelijkertijd is de bescherming van
Europese consumenten ook nog eens zo lek als een mandje: volgens de
regels mag je namelijk voedsel importeren van buiten Europa als daar
verboden gifresten op zitten. Zo belanden illegale
bestrijdingsmiddelen alsnog hier in Nederland op ons bord. Wij zochten het voor je uit…
Onderzoek data NVWA 2023
Net als elk jaar kun je van ons verwachten dat we ook weer de
data van de NVWA over gifresten op ons voedsel onder de loep
nemen. Voor het programma Argos keken we alvast naar de resten van
de verboden middelen propargiet en cyproconazole, omdat
bekend is dat deze vanuit Rotterdam naar de haven van Santos, bij Säo
Paulo, zijn verscheept. We zijn hard bezig met de hele analyse dus
hou ons nieuws in de gaten voor de publicatie!
Wat kan ik doen?
Met onze e-mailactie voeren we druk uit op de Europese
Commissie en op grote pesticidenproducenten om te stoppen met de productie
en export van verboden gifstoffen. Deel deze actie met de mensen om
je heen en doe zelf mee als je dat nog niet gedaan hebt!
We zorgen ervoor dat je op de hoogte blijft via onze nieuwsbrieven. Wil
je vaker geïnformeerd worden met filmpjes en nieuwsberichten? Volg ons dan
op Instagram, Facebook, TikTok of LinkedIn.
Handel in schadelijke pesticiden gaat over grenzen
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Boren naar nieuw gas midden in een klimaatcrisis is en blijft hartstikke
onverstandig. Toch wil het Nederlandse olie- en gasbedrijf ONE-Dyas
nieuwe gasvelden aanboren in de Noordzee, naast de kwetsbare (én
beschermde!) Waddenzee (werelderfgoed!).
Nieuwe gaswinning sluit ons op in een fossiel energiesysteem en dat is schadelijk voor onze toekomst. Daarom protesteren we vandaag opnieuw tegen ONE-Dyas.
We roepen de Europese Unie en haar lidstaten op om nieuwe infrastructuur
voor fossiele brandstoffen in heel Europa te verbieden, zodat we de
klimaatcrisis aanpakken.
Greenpeace-actievoerders uit Duitsland en Nederland
protesteren sinds dinsdagochtend met rubberboten bij het gasveld waar
het nieuwe platform van ONE-Dyas moet verrijzen vlak boven
Schiermonnikoog. De 18 actievoerders hebben er drie drijvende eilandjes
geplaatst. Andere activisten demonstreren in boten en kajaks met
spandoeken met daarop de tekst ‘Geen nieuw gas’.
Ben jij ook fel tegen het bouwen van nieuwe fossiele infrastructuur
midden in de klimaatcrisis? Jouw handtekening versterkt de boodschap van
de actievoerders.
Dankzij dit soort acties en rechtszaken kunnen we deze nieuwe gaswinning
voorkomen. Dit project is al een jaar vertraagd. Dat uitstel moet nu
afstel worden. Dankzij jou kunnen we actievoeren en juridische stappen
zetten. Alle donaties helpen.
Jij geeft om de wonderen van de diepzee. Geweldig! Dankzij jouw steun willen steeds meer landen de diepzee beschermen.
Bovendien is het ook aan jou te danken dat mijnbouwbedrijven, die de
oceaanbodem willen plunderen, steeds meer weerstand ondervinden.
We moeten de oceanen definitief beschermen tegen de verwoestende
diepzeemijnbouw. Lees hieronder wat we al hebben bereikt. En kijk met
mij mee naar wat ons nog te doen staat.
Samen beschermen we dit grotendeels onontdekte ecosysteem en zijn bewoners!
Dit heb jij voor elkaar gekregen
Meer landen voor een tijdelijk verbod: Oostenrijk, Honduras,
Guatemala, Malta en Tuvalu steunen nu een tijdelijk verbod (moratorium)
of pauze op diepzeemijnbouw, wat het totaal op 32 landen brengt.
Gebrek aan regels verhindert diepzeemijnbouw: De
Internationale Zeebodemautoriteit (ISA) boekt amper vooruitgang met
regelgeving. Er is dus nog volop kans om ervoor te zorgen dat de diepzee
beschermd wordt. Positief is ook de benoeming van de nieuwe
leidinggevende van de ISA, zij is mariene biologe. Haar voorganger is
een uitgesproken voorstander van diepzeemijnbouw.
Mijnbouwbedrijf ondervindt steeds meer weerstand: De CEO van
The Metals Company wringt zich in steeds meer bochten om zijn plannen
goed te praten. Nadat hij eerst het bestaan van diepzeedieren ontkende,
beweert hij nu dat regelgeving geen vereiste is voor zijn bedrijf om met
diepzeemijnbouw te beginnen.
Dit staat ons nog te doen
Dat meer landen tijdelijk verbod steunen: 32 landen is een goed
begin, maar nog lang niet genoeg. Ook Nederland heeft zich tot nu toe
niet uitgesproken tegen diepzeemijnbouw. Wat enorm zal helpen om landen
zo ver te krijgen, is de recente ontdekking dat mangaanknollen zuurstof
produceren.
Meer onderzoek doen: De Noorse regering wil de eigen Arctische
wateren openstellen voor diepzeemijnbouw. Dankzij jouw steun onderzoekt
Greenpeace met haar schepen Witness en Arctic Sunrise ter plekke de mogelijke impact op walvissen en dolfijnen.
Druk verder opvoeren: De verwachting is dat de ISA in juli
volgend jaar zal besluiten over de toekomst van de diepzee. Dat geeft
ons de tijd om de druk op landen en bedrijven verder op te voeren en zo
samen met jou de wonderen van de diepzee te beschermen.
Wetenschappers
staan echt perplex van de ontdekking dat er zuurstof wordt geproduceerd
op de bodem van de oceaan, zonder dat er licht is. De diepzee is mogelijk de oorsprong van al het leven. Over wonderen gesproken!
Ik wil je graag bedanken voor jouw cruciale steun aan het grootste
ecosysteem op aarde. Het tij keert dankzij jou. Heb jij de petitie tegen
diepzeemijnbouw al getekend?
Afgelopen voorjaar heeft de Europese Commissie de
veiligheidsgoedkeuring ingetrokken van acht rookaroma's. Deze
aroma’s worden op grote schaal gebruikt in voedingsmiddelen. Producenten
krijgen vijf jaar om deze aroma's uit gerookt vlees, vis, en kaas te
verwijderen. En twee jaar voor producten zoals chips, noten, soepen en
sauzen.
Dit verbod is een belangrijke stap in de goede richting, maar
onze strijd is nog lang niet gestreden!
Schadelijke rookaroma's
Rookaroma's worden vaak gebruikt om voedsel een rooksmaak te geven
zonder traditionele rookmethoden. Helaas bevatten veel van deze stoffen
chemische componenten die schadelijk kunnen zijn. De Europese
Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft met zekerheid vastgesteld
dat zes van de acht verboden rookaroma's ons DNA kunnen beschadigen en
zelfs kanker kunnen veroorzaken. De overige twee zijn mogelijk
gevaarlijk en zijn uit voorzorg verboden.
De verboden rookaroma's zijn: Scansmoke PB 1110, Zesti Rook Code 10,
Rookconcentraat 809045, Scansmoke SEF 7525, SmokEz C-10, SmokEz Enviro-23,
proFagusrook R709, en Fumokomp Conc. Maar deze namen zeggen jou en mij
helemaal niets...
Het is namelijk onmogelijk te achterhalen welke specifieke
rookaroma's in voedingsmiddelen zijn gebruikt, omdat op etiketten
alleen "rookaroma" staat vermeld (en bij traditioneel roken, wat ook
schadelijk kan zijn, staat "rook"). Foodwatch roept op tot meer
transparantie voor consumenten. Wij eisen dat producenten
duidelijker zijn, zodat consumenten beter geïnformeerde keuzes kunnen
maken!
Diverse
voedingsmiddelen met rookaroma, niet duidelijk is of de betrokken
rookaroma's in deze producten zitten
Waar rook is, is vuur…
De EFSA heeft verschillende onderzoeken uitgevoerd naar de effecten
van rookaroma's. De resultaten wijzen op mogelijke schadelijke effecten,
waaronder een verhoogd risico op kanker en erfelijke
ziekten. Vooral de aanwezigheid van polycyclische aromatische
koolwaterstoffen (PAK's) in sommige rookaroma's heeft tot ernstige
bezorgdheid geleid. PAK's zijn bekende kankerverwekkende stoffen die
ontstaan door de onvolledige verbranding van organisch materiaal. Dit kan
ook optreden bij traditioneel roken.
Actie op additieven: Verbied, Verlaag, Vermeld
Het rookaromaverbod is dus zeker een stap vooruit, maar er is meer
nodig. Wij willen een verbod op alle additieven die:1) potentieel schadelijk zijn voor de gezondheid,
2) onnodig zijn en alleen de producent dienen, en
3) misleidend zijn voor consumenten.
Daarnaast pleiten we voor het verlagen van het totale aantal
toegestane additieven om het risico van het 'cocktaileffect' te
minimaliseren, waarbij verschillende additieven samen schadelijke effecten
kunnen hebben. Het eten en drinken van verschillende en meerdere soorten
additieven gedurende de dag kan onze gezondheid op de lange termijn
mogelijk in gevaar brengen.
Verder moet er een duidelijke vermelding op het etiket komen met
zowel het E-nummer én de naam van het additief, zodat consumenten
precies weten wat ze eten. Momenteel mogen fabrikanten kiezen of ze het
E-nummer plaatsen of het additief voluit schrijven. Er staat:
conserveermiddel (citroenzuur). Of: conserveermiddel (E330). Wij willen dat
het wordt: conserveermiddel (E330/citroenzuur). Sowieso staan er geen
Italiaanse grootmoeders de hele dag citroenen te persen, maar wordt
citroenzuur meestal industrieel verkregen door een schimmel toe te voegen
aan suikermelasse...
In Europa zijn er momenteel 338 goedgekeurde additieven, waarvan vele
mogelijk schadelijk zijn. Voorbeelden van controversiële additieven
zijn:
Aspartaam (E951): veelgebruikt in suikervrije dranken,
mogelijk kankerverwekkend volgens de WHO.
Nitrieten en nitraten (E249 - E252): gebruikt in vleeswaren om de kleur
te behouden, maar in verband gebracht met darmkanker. Meer weten over E250?
Het huidige systeem is onvoldoende veilig. Het toelatingsproces
is vaak gebaseerd op onderzoeken die de industrie zelf aandraagt
bij EFSA, die mede daardoor niet altijd de volledige gezondheidsrisico's
kan blootleggen. Bovendien worden additieven afzonderlijk beoordeeld zonder
rekening te houden met dat we meestal al meerdere additieven tegelijk uit
één voedingsmiddel consumeren, wat ons dagelijks blootstelt aan een
‘cocktail’ van chemische stoffen. Tenslotte duurt
herevaluering ontzettend lang. Zo wachten we al meer dan 10 jaar
op nieuwe beoordelingen door EFSA van meerdere zoetstoffen.
Achter de schermen zijn we samen met de andere Foodwatch-teams in Europa
hard bezig met diepgravend onderzoek naar additieven. We hopen hier dit
najaar meer over naar buiten te kunnen brengen. Foodwatch blijft
als jouw voedselwaakhond opkomen voor een eerlijk en veilig
voedselsysteem!
Zomerserie: rookaroma-verbod stap in goede richting
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Grote gifhandel vanuit Nederland
Onderzoek data NVWA 2023
