SEE ALL THIS TIPS TENTOONSTELLINGEN Nog maar even te zien: deze tentoonstellingen in Herenveen, Otterlo, Leeuwarden en Rijswijk.

Jan Mankes — Uiting geven aan geestelijk leven, t/m  24 augustus, Museum Belvédère, Heerenveen BEKIJK Bevrijdingsfeesten in Rijswijk, t/m 15 augustus, Museum Rijswijk BEKIJK

Bouke de Vries, t/m 16 augustus, Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden BEKIJK Fleur van Dodewaard — Zwart Gras / Liefdesbrieven, t/m 24 augustus, Kröller-Müller Museum, Otterlo BEKIJK

LIMITED EDITION PRETTY BRILLIANT VOL. I-III De gehele serie van Pretty Brilliant: Women in the Arts (vol. 1-3) is beschikbaar als Limited Edition in onze shop. Deze glanzende cassette is een bundeling van 750 pagina’s, 583 kunstenaars en duizenden uren aan onderzoek. De Pretty Brilliant-serie begon als reactie op de bijna volledige afwezigheid van vrouwen in de eerste edities van de meest gezaghebbende boeken over de kunstgeschiedenis, Janson’s History of Art en Gombrichs The Story of Art. Samen vormen de drie delen uit Pretty Brilliant-serie de zustertitel van deze canonieke boeken.

SHOP

See all this

 

‘Ik realiseerde me dat dit het was wat ik wilde maken – dat ik zou gaan werken als een schilder, maar dan met garen.’ – BRITTA MARAKATT-LABBA (1951), kunstenaar Britta Marakatt-Labba, Historjá (detail), 2003-2007, borduurwerk, textieldruk en applicatie op linnen, 39 × 2345 cm, KORO – Kunst in openbare ruimtes Het gebeurde precies zoals ze had gedroomd: een grote kudde rendieren werd over een bevroren meer gedreven toen plotseling het ijs het begaf en ze erdoorheen zakt. Maar na haar droom en voordat het daadwerkelijk gebeurde, had Britta Marakatt-Labba de scène al geborduurd in een werk getiteld Fallen Through the Ice. ‘Soms zie je dingen heel duidelijk in een droom,’ zegt ze. Marakatt-Labba werd geboren in Sápmi, de noordelijke regio die zich uitstrekt over Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland en van oudsher wordt bewoond door het Sámi-volk. Ze kwam ter wereld in een kåta, een traditionele Sámi-woning – een soort wigwam of ronde tent, gemaakt van houten palen en bedekt met stof, turf of boomschors. Ze werd geboren tijdens de herfstmigratie van Noorwegen naar Zweden. ‘Het moet moeilijk zijn geweest voor mijn moeder om in de bergen te bevallen,’ zegt ze. De Sámi hebben het als volk niet makkelijk. Marakatt-Labba: ‘We hebben altijd moeten vechten. Tegen religieuze onderdrukking en staatsmisdrijven. Tegen de inbreuk op ons grondgebied, ons geloof en onze cultuur.’ En nu vechten ze tegen klimaatverandering, die hen van dichtbij raakt. Het hoeden van rendieren blijft voor veel Sámi een essentiële bron van inkomsten, maar de plekken om te grazen verdwijnen naarmate de seizoenen veranderen en het ijs onbetrouwbaar wordt. Hoewel de verhalen van de Sámi traditioneel mondeling worden doorgegeven, maakt Marakatt-Labba ze tastbaar met haar schitterende borduurwerken. In haar 24 meter lange Historja borduurt ze het ongelooflijk verhaal van de Sámi, met fragmenten uit het dagelijks leven en met hun rituelen en vereerde goden zoals Madderakka, de godin van de geboorte, en Sáráhkká, de beschermer van het huis. Ze merkt op: ‘Opvallend genoeg kennen we alleen vrouwelijke goden.’ Lees meer over de kunstenaar in See All This #38 LEES VERDER Bekijk de Close Up-documentaire over Britta Marakatt-Labba Britta Marakatt-Labba, Historjá (detail), 2003–2007 Foto: Andreas Harvik/Annar Bjørgli/Nasjonalmuseet © Britta Marakatt-Labba/Bildupphovsrätt 2025 BRITTA MARAKATT-LABBA WHERE EACH STITCH BREATHES De tentoonstelling Where Every Stitch Breathes toont zestig werken van Britta Marakatt-Labba. Borduren is in haar ogen een kunst van opzettelijke traagheid – een verkenning van tijd en ruimte waarbij elke steek ervaring en diepgaand inzicht met zich meedraagt, waardoor gelaagde verhalen ontstaan. Tegen de achtergrond van majestueuze bergformaties en besneeuwde landschappen portretteert Marakatt-Labba een manier van leven die verweven is met inheemse leefgewoontes en spiritualiteit. De tentoonstelling is te zien t/m 9 november in het Moderna Museet in Stockholm. LEES MEER See All This #38: Pretty Brilliant vol. III foto: Inga Powilleit GODDESSES WORD VRIEND Wanneer je nu Vriend (abonnee) wordt, valt deze bijzondere editie over Goddesses (van maar liefst 250 pagina’s) binnenkort op je mat. Daarnaast krijg je toegang tot de gehele online bibliotheek van See All This + de maandelijkse forecast van Lidewij Edelkoort en previews van onze Art Room. Word nu Vriend voor slechts €69 (i.p.v. €90 voor 4 magazines + online toegang) en kies een welkomsgeschenk. WORD VRIEND

 

Help mee. Doneer nu

© Steven Kovacs  / Blue Planet Archive Met alle grote bedreigingen voor onze planeet is het niet gek dat je je soms afvraagt: wat kan ik nou betekenen? Vandaag heb ik een concreet en makkelijk antwoord: stuur een kaart naar Allseas en bescherm de diepzee! Dat is een uitstekend startpunt, want oceanen zijn ontzettend belangrijk voor al het leven op aarde. Al 23 duizend mensen gingen je voor. Doe vandaag nog mee, want binnenkort sturen we ze op en jouw stem mag niet ontbreken! Stuur een kaart Waarom zou ik Allseas een kaart sturen? Diepzeemijnbouw is verwoestend voor de oceaan. Allseas bouwde het eerste schip dat diepzeemijnbouw mogelijk maakt. De mijnbouwindustrie staat te popelen om te beginnen, maar als Allseas zich terugtrekt wordt dat lastig. Daarom vragen we Allseas: trek je terug uit de natuurverwoestende plannen. Maakt mijn kaart naar Allseas echt verschil? Naar jou alleen zal Allseas waarschijnlijk niet luisteren. Net zoals Allseas niet luistert naar alleen Greenpeace. Daarom bouwen we een geweldige groene beweging, van landen, mensen, milieuorganisaties en wetenschappers. Zo’n beweging ontstaat niet vanzelf. Iedereen met liefde voor de oceaan speelt een rol. Een kaart naar Allseas sturen kan vandaag jouw rol zijn!

Groeiende groep bezorgd over beïnvloedbaarheid wetenschap

 

Groeiende groep bezorgd over beïnvloedbaarheid wetenschap

Zomaar een paar nieuwsberichten van de afgelopen weken: ‘Kinderobesitas in de VS is verviervoudigd’ kopt nu.nl. Maar ik lees ook in de Volkskrant over Amerika: ‘Opstellers van richtlijn die medicatie aanraadt voor kinderen met obesitas kregen miljoenen van farmaceuten.’ En dit schokkende bericht: via vooral voedsel en water hebben alle Nederlanders inmiddels te veel PFAS in hun bloed. Waarom wordt er niet ingegrepen? Journalistiek onderzoeksplatform Follow the Money onthulde dat de chemische industrie jarenlang onderzoek naar deze schadelijke forever chemicals heeft beïnvloed om de giftigheid te bagatelliseren. Funest voor ons vertrouwen in de wetenschap, deze inmenging van de industrie, en zeer schadelijk voor onze gezondheid! We hebben wetenschap nodig, geen marketing, om de grote crises het hoofd te bieden. Meer dan 12.000 foodwatchers hebben al ons manifest voor onafhankelijke voedselwetenschap getekend. Jij ook?

	TEKEN OOK VOOR ONAFHANKELIJK VOEDSELONDERZOEK ››

Wij bouwen op wetenschappers Hoewel er vaak wordt gedacht dat ons vertrouwen laag is in wetenschappers, laat de recente peiling gedaan door het Rathenau Instituut het tegenovergestelde zien. Het Rathenau is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat allerlei aspecten van wetenschap onder de loep neemt. Sinds 2012 meet het Rathenau bijna elke drie jaar hoe het gesteld is met ons vertrouwen in de wetenschap. Onlangs heeft het de cijfers van 2025 gepubliceerd. Sinds 2012 krijgt de wetenschap consequent een hoog cijfer. Dit jaar is het met een 7,5 zelfs iets hoger dan de laatste peiling uit 2021. Toen was het een 7,4. Ter vergelijking: de rechtspraak volgt met een 6,6, televisie krijgt een 4,8, grote ondernemingen een 4,4 en de regering een 4,3. Waar het vertrouwen in andere instellingen daalt, blijft ons vertrouwen in de wetenschap stabiel hoog.

Groeiende kloof hoog en laag vertrouwen Maar die 7,5 vertelt niet het hele verhaal. De groep met groot vertrouwen is toegenomen (gaf in 2021 21% een 9 of 10, nu is dat 34%) maar die met een laag vertrouwen is óók toegenomen (gaf in 2021 10% de wetenschap een onvoldoende, nu is dat 15%). Deze kloof groeit dus. Waar maken de mensen met een laag vertrouwen zich vooral zorgen over? Beïnvloedbaarheid van de wetenschap, zo blijkt, met name als het om financiering gaat. Ze zijn bang voor gebrek aan onafhankelijkheid.

	AL GETEKEND? DEEL DE LINK VAN HET MANIFEST ››

Weinig vertrouwen in betrokkenheid van externen Circa driekwart van de Nederlanders heeft vertrouwen in wetenschappers zelf en hun methode, maar wetenschappelijk onderzoek waarbij derden betrokken zijn wordt nauwelijks vertrouwd: slechts 19% heeft maar vertrouwen in de conclusies die anderen trekken uit onderzoek. In 2018 heeft het Rathenau ook onderzoek gedaan naar de rol van derden. Ook toen was het gemiddelde vertrouwen hoog met een 7,1, maar niet als er wordt samengewerkt met het bedrijfsleven of de overheid. Een aanzienlijke groep mensen vreest dat onderzoek dan wordt aangepast aan de wensen van de overheid (34%) of aan het bedrijfsleven (41%) en 60% denkt dat overheid en industrie ongewenste resultaten tegen proberen te houden. Onderzoek in opdracht neemt toe Hoewel de bezorgdheid onder de bevolking over externe financiering groeit, neemt deze vorm van onderzoek toe. De overheid is nog altijd de grootste financier van het hoger onderwijs in de vorm van een lumpsum-bedrag, maar de invloed van het bedrijfsleven en andere partijen groeit. Steeg dit lumpsum-bedrag van het rijk tussen 2004 en 2017 met 51%, de inkomsten uit onderzoeksopdrachten en projectsubsidies stegen in diezelfde periode met maar liefst 220%. Lees meer op onze site over financiering van onderzoek ›› Door de dreigende bezuinigingen is de kans groot dat onderzoekers nog vaker op zoek gaan naar externe sponsors. De Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen waarschuwt al jaren voor het gevaar van te grote afhankelijkheid van financiering door externen in de wetenschap en herhaalt deze waarschuwing in een in mei 2025 verschenen rapport.

	ONZE Q&A OVER VOEDSELONDERZOEK ››

Wij willen onafhankelijke wetenschap! Het is goed nieuws dat ons vertrouwen in de wetenschap zo hoog is en dat we terugvallen op kennis van experts die het weten kunnen. Er gaat al genoeg pseudowetenschappelijke des- en misinformatie over voedsel rond. Zo wordt er door Nederlanders veel vertrouwen gesteld in onderzoek over gezondheid (74% van de mensen heeft hier vertrouwen in) en ook bij foodwatch kunnen we ons werk niet doen zonder gedegen onderzoek. Maar dan moet ons vertrouwen niet beschaamd worden en moet de industrie ophouden wetenschappers schaamteloos voor eigen commerciële belangen in te zetten. Wij hebben er genoeg van dat de industrie geen verantwoordelijkheid neemt voor onze gezondheid en het milieu. Wij roepen de overheid op te investeren in integer onderzoek en een onafhankelijk onderzoeksfonds in het leven te roepen waar de voedselindustrie verplicht aan moet bijdragen. Alleen zo houden we het vertrouwen hoog, want, zoals het spreekwoord zegt: vertrouwen komt te voet, maar gaat te paard.