vrijdag 9 januari 2026

WERELDMUSEUM rOTTERDAM

 

fOODWATCH 2026

 

Het nieuwe jaar begint met grote uitdagingen voor ons voedselsysteem. Europese regels voor voedselveiligheid staan onder druk, de lobby van de voedselindustrie neemt eerder toe dan af en ze blijft wetenschappers voor haar karretje spannen. Onder het mom van het verbeteren van de concurrentie-positie van de Europese industrie wordt er onder meer getornd aan regels voor voedselveiligheid en ketenverantwoordelijkheid. We proberen dit samen met andere organisaties en foodwatchers zoals jij met man en macht te voorkomen.

Maar dit jaar liggen er ook kansen: met een nieuwe regering en gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht liggen politieke keuzes opnieuw op tafel. Dus ook in 2026 gaan we ons elke dag hard maken voor eerlijke informatie, betaalbare boodschappen en gezond voedsel voor iedereen. Benieuwd waar we ons dit jaar op gaan focussen? Ik vertel het je in deze nieuwsbrief!

Kindermarketing: krachten bundelen voor een wettelijk verbod

Komt er met het nieuwe kabinet dan eindelijk een wet tegen kindermarketing voor ongezond voedsel? Al jaren wordt zo’n wet beloofd, terwijl kinderen nog altijd worden overspoeld met reclame. Wij lopen de deur plat bij de Reclame Code Commissie omdat de regels regelmatig worden overtreden en de regels van de zelfregulering niet voldoen om kinderen te beschermen. Het is ons duidelijk: vrijwillige afspraken werken niet, de politiek moet in actie komen.

In 2026 bundelen we de krachten met artsen, de Gezonde Generatie en andere maatschappelijke organisaties om de druk op de politiek verder op te voeren. We hebben ook besloten deze campagne internationaal aan te pakken. We gaan met de andere foodwatch kantoren samenwerken op de hervorming van de Audiovisuele Mediadiensten-richtlijn (regels voor social media), die nu onvoldoende bescherming biedt tegen agressieve (online) voedselmarketing, zoals voor energiedrankjes. De Europese Commissie herziet deze richtlijn in 2026; wij gaan ons inzetten voor concrete voorstellen voor strengere, bindende regels die kinderen echt beschermen tegen ongezonde voedselmarketing, zoals geen junkfoodreclames meer op social media of op TV tijdens de uren dat kinderen kijken.

LEES MEER ››

Ultrabewerkte voeding (UPF): misleiding ontmaskeren

Na recente publicaties in The Lancet stond ultrabewerkte voeding volop in het nieuws: wetenschappers waarschuwen voor de samenhang tussen UPF en onder meer hart- en vaatziekten en kanker. Toch blijft beleid achter. Consumenten kunnen niet op de verpakking zien of een product ultrabewerkt is, misleidende claims worden niet aangepakt en marketing voor deze producten is overal aanwezig, ook gericht op kinderen.

In 2026 voeren wij de druk verder op. De EU-plannen die tot nu toe werken aan preventie zoals het Safe Hearts Plan en het Beating Cancer Plan stellen teleur en pakken de problemen niet echt aan. Wij pleiten voor maatregelen die nú kunnen worden ingevoerd, zoals een wettelijk verbod op marketing van ongezonde (ultrabewerkte) voeding aan kinderen, effectieve prijsmaatregelen zoals een suikertaks, een verplichte invoering van het voedselkeuzelogo Nutri-Score, strengere regels voor additieven en een verbod op de verkoop van energiedrank aan minderjarigen.

LEES MEER ››

Gemeenteraadsverkiezingen: lokale politici als bondgenoot

Gemeenten kunnen een belangrijke bondgenoot zijn. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Wanneer de verkiezingen er aan komen brengen wij in kaart welke tools gemeenten allemaal hebben om de voedselomgeving gezonder te maken. Ook vragen we daar aandacht voor. Zo kunnen ze bijvoorbeeld buitenreclame weren voor ongezonde producten en subsidies aan junkfoodbedrijven aan banden leggen.

Kweekzalm: hoe verantwoord is het?

In de supermarkt lijkt gekweekte zalm een bewuste, duurzame keuze. Maar onderzoek van onze collega’s bij foodwatch Duitsland laat een andere werkelijkheid zien: grootschalige ziekte-uitbraken, structureel dierenleed en een productieketen die voor consumenten grotendeels onzichtbaar blijft. Keurmerken geven nauwelijks inzicht in waar de zalm écht vandaan komt. Daarom gaan wij onderzoeken hoe gekweekte zalm in Nederlandse supermarkten wordt verkocht: wat is de herkomst, en hoe transparant is die informatie voor consumenten? Binnenkort praten we je bij over de resultaten, en ondernemen we natuurlijk actie.

En er staat nog meer op onze agenda!

  • Pesticiden: gifvrij voedsel als norm
    Europa dreigt beschermingsregels af te zwakken, terwijl pesticiden schadelijk zijn voor mens, dier en milieu. Wij blijven ons inzetten voor gifvrij voedsel, met acties voor pesticidenvrij brood in supermarkten en een Europees verbod op productie en export van hier verboden pesticiden.
  • PFAS: internationale campagne tegen ‘forever chemicals’
    PFAS vervuilen ons water, ons voedsel en ons lichaam en breken nauwelijks af. In 2026 versterken we onze internationale campagne om strengere Europese regels en echte bescherming van consumenten af te dwingen.
  • Onafhankelijke voedselwetenschap
    Onafhankelijke wetenschap staat onder druk door belangenverstrengeling en industrie-invloed. Dit jaar gaan we aan de slag met workshops en webinars om bewustzijn over wetenschappelijke integriteit in het voedselonderzoek te vergroten en beter te kunnen waarborgen.

Je ziet het, we hebben genoeg te doen! Dankzij jouw steun kunnen we blijven opkomen voor consumenten, gezondheid en een eerlijk voedselsysteem.

Met vriendelijke groet, namens ons hele team,


 Die kracht van het woord vindt zijn oorsprong niet alleen in persoonlijke notities maar is bijvoorbeeld ook terug te vinden in brieven, zoals blijkt uit de correspondentie tussen Virginia Woolf en haar minnares Vita Sackville-West. Maria Kager schreef over Liefst Schepsel: Brieven aan Vita Sackville-West, dat nu uit is in vertaling, een zinderende recensie. Want ook deze brieven van Woolf overstijgen het persoonlijke en zijn een genot voor ieder om te lezen. „Wat een humor, wat een zelfspot, wat een beeldenrijkheid, wat een fantasie!”, aldus Kager.

dinsdag 2 december 2025

 


averij

laat mij je het levende water wijzen
nu jij in nevelen gehuld
de voorplecht onderweg bezet
jouw verzwegen watervrees
kwam ongelegen

nee  ik hoef nu geen uitleg
maar zoek voor jou
op ’t Haringvliet een uitweg
een doorgang tussen de zandgangen

vergeet niet dat het tij keert
als jij oprecht probeert
de opgelopen averij
in jouw diepste diepte
met mij te omarmen

dan loods ik je
deinend op kleine golfjes
met zoet-zoute handen
door het levende water aan land.

Frouke Bienefelt

 

Hoe kinderen worden verleid door energiedrankmarketing

 

Hoe kinderen worden verleid door energiedrankmarketing


Logo Foodwatch
illustratie van juichende influencer, groot blik energiedrank en kinderen die energiedrank drinken

Opgepept en uitgeput: dát is onze jeugd door de schaamteloze marketing van energiedrankreuzen als Red Bull en Monster. Kinderen worden overal blootgesteld aan energiedrankjes. Dit blijkt uit ons nieuwe onderzoek naar hoe energiedrankmarketing Nederlandse kinderen verleidt. Het wordt tijd dat die ongebreidelde marketing zo snel mogelijk aan banden wordt gelegd om de gezondheid van kinderen te beschermen!

Bedankt, foodwatchers!

Het rapport 'Opgepept en uitgeput' is tot stand gekomen dankzij jullie steun! Wij hebben na onze oproep aan jullie in augustus talloze afbeeldingen en tips gekregen van influencers op social media, sponsoring van lokale sportwedstrijden, acties in supermarkten en andere vormen van energiedrankmarketing die wij in het rapport hebben verwerkt. Wij zijn jullie daar heel dankbaar voor!

Op de afbeelding zijn uitsnedes te zien van 13 verschillende influencers die red bull aanprijzen

Energiedrank is schadelijk voor kinderen

Kinderen hebben last van hartkloppingen, slaapproblemen en hoofdpijn na consumptie van te veel energiedrank. Zelfs matige consumptie wordt in verband gebracht met een verhoogde bloeddruk en slaapstoornissen. Overmatig gebruik kan leiden tot mentale klachten als angstgevoelens en depressie, aldus wetenschappers.

Energiedrankjes en sport gaan niet samen, hoewel producenten er alles aan doen om een sportief imago te kweken: die combinatie zorgt voor uitdroging en is heftig voor het hart. Ook energiedrank in combinatie met alcohol is gevaarlijk.

30% van de middelbare scholieren drinkt regelmatig energiedrankjes, zo laat onderzoek van het Trimbos-instituut uit 2019 zien. Recentere cijfers ontbreken helaas. Het is belangrijk hier meer onderzoek naar te doen.

verschillende blikjes energiedrank op elkaar gestapeld

Energiedrankjes zijn overal!

In supermarkten, op sociale media, in games, in de sport en bij muziek- en dansevents: overal komen kinderen in aanraking met energiedrank. Dat is geen toeval, maar een uitgekiende marketingstrategie. Zoals Monster Energy op zijn website zegt: ‘Monster Energy is niet alleen een drankje. Het is een levensstijl in een blikje.’

De gehaaidheid van de marketing zit hem in de combinatie: zo zijn de offline events weer terug te vinden op TikTok en Instagram waar ze een nog breder jong publiek bereiken.

Wij voeren al jaren actie tegen de schadelijke gevolgen van energiedranken. Zo hebben we meerdere malen bij supermarkten aangedrongen om een leeftijdsgrens van 18 jaar voor de verkoop in te stellen. Niet alleen kwam die er niet, een rondgang langs supermarkten wees uit dat zij met bijna wekelijkse aanbiedingen en acties de verkoop van energiedrank eerder stimuleren dan ontmoedigen, zo lees je terug in ons rapport.

merchandise uit de Max Verstappen webshop speciaal voor kinderen: een t-shirt, een brooddoos, een etui, een memoryspel en een poppetje, allemaal met Red Bull groot op de voorkant

Dweilen met de kraan open

Terwijl sommige Europese landen, zoals Letland en Litouwen, al een wettelijke leeftijdsgrens voor de verkoop van energiedrankjes hebben ingevoerd en de marketing van energiedrank aan banden leggen, zijn er in Nederland geen plannen voor een dergelijke regeling. In tegendeel, de zelfregulering van de Nederlandse Reclame Code is geenszins opwassen tegen de stormvloed aan on- en offline marketing. Het gebrek aan regelgeving wordt zelfs als pluspunt genoemd door markonderzoekers voor verdere groei van de energiedrankjesmarkt in Nederland.

Maak een einde aan de marketing!

Wij pleiten al jaren voor een verbod op de verkoop van energiedrank voor minderjarigen, maar ons rapport laat zien dat zo’n verbod niet effectief is zonder ook de schaamteloze energiedrankmarketing aan te pakken. Er moet een einde komen aan marketing door energiedrankjes in de sport en voor vrijetijdsevenementen. Ook wordt het tijd dat er een einde komt aan promoties en acties in supermarkten en de verkoop van energiedrank in de buurt van scholen.

Het Europees Parlement is dusdanig gealarmeerd door deze problemen dat zij foodwatch heeft uitgenodigd voor een hoorzitting op 3 december. Hier komt foodwatch, samen met andere experts, een toelichting geven over wat er nodig is om deze miljardenconcerns aan banden te leggen.

Het Europees Parlement komt al in beweging, maar onze eigen regering moet nu actie ondernemen. Kinderen hebben recht op beschermen van hun gezondheid. Hoog tijd dat energiedrankreuzen een halt worden toegeroepen. Doe ook mee en teken tegen energiedrankmarketing!

Met vriendelijke groeten,

Juke 350x150

Juke Fluitsma, campaigner

FacebookLinkedInBlueskyWhatsapp

P.S.: Je kunt je voorstellen dat het maken van een dergelijk rapport aardig wat geld kost. Wij hebben niet de budgetten waar marketinggiganten als Red Bull over beschikken. Dankzij donaties vormen we toch een krachtige tegenstem. Een bijdrage aan onze campagnes kun je hier doen.