Een oplettende volger wees ons op een nieuwe Plus supermarkt in Nijmegen met een enorm schap vol ongezonde energiedrankjes vlák bij de kassa’s. En natuurlijk bevinden er op enkele minuten loopafstand niet één, maar twee middelbare scholen. Plus wil zelf geen leeftijdsgrens voor energiedrankjes invoeren, maar beloofde wel de verkoop aan jongeren te ontmoedigen met informatie op het schap. Helaas komt er bij deze Plus niets van terecht. Wij besloten in actie te komen. Toen de supermarkt in kwestie lucht kreeg van ons bezoek en de mogelijke actie, koos Plus eieren voor haar geld en werden de blikjes snel naar een ander schap achter in de winkel verplaatst.

Met de lage prijs én prominente plek vooraan bij de kassa's maakte Plus het kinderen en tieners wel héél gemakkelijk om snel en veel van deze ongezonde drankjes in te slaan. Dit staat in schril contrast met het feit dat Plus eerder heeft uitgesproken voorstander te zijn van de verhoging van de leeftijdsgrens op energiedrankjes naar 18 jaar en voedingsrichtlijnen over energiedrankjes zou gaan communiceren op de schappen.

Onderhandelingen zonder resultaat Al in 2018 is er onderhandeld over leeftijdsrestricties voor energiedrankjes aan de kassa van supermarkten. Dit heeft echter geen concrete resultaten opgeleverd. Daarom heeft foodwatch in 2021 een oproep gedaan aan de tien grote Nederlandse supermarkten (samen goed voor 90% marktaandeel) om eindelijk een leeftijdsgrens tot 18 jaar te gaan implementeren. Met resultaat: alle supermarkten in Nederland die we bevroegen staan open voor een leeftijdsgrens - mits alle supermarkten meedoen. Supermarkten wijzen hiervoor wél naar elkaar voor branche-brede afspraken, of naar de overheid via wetgeving. Uitermate teleurstellend, aangezien er ook supermarkten zijn die wel vrijwillig een leeftijdsgrens invoeren.

In de officiële reactie van Plus, die we in 2021 aanschreven over hun positie over een verplichte wettelijke leeftijdsgrens naar 18 jaar voor energiedrankjes, stelt de supermarkt:  “PLUS is een voorstander van het verhogen van de leeftijdsgrens voor energiedrink naar 18 jaar. Wij vinden echter wel dat dit breder gedragen moet worden dan alleen een individuele supermarkt of zelfs alleen de supermarktbranche. In de tussentijd zullen wij de richtlijnen van het Voedingscentrum door middel van schapcommunicatie communiceren.”   De realiteit is dat er bij deze Plus in Nijmegen – in ieder geval vóór de herinrichting van het schap – haast niets van “schapcommunicatie” terecht kwam. Het tegendeel is zelfs waar aangezien er een enorm reclamebord aan het overvolle schap bevestigd zat met de tekst “Laagblijvers: extra slim boodschappen doen voor een vaste lage prijs”. Ook hingen er aanbiedingskaartjes met de tekst “Alle Reign energydrink 1 euro per blikje”.

Ernstige gezondheidsklachten Door slimme marketing en positionering van energiedrankjes zijn ze erg populair onder jongeren. Een te hoge consumptie van energiedrankjes kan zelfs leiden tot zeer ernstige gezondheidsklachten zoals hartritmestoornissen, slaapproblemen en nierfalen. Het is voor de gezondheid van kinderen en tieners van groot belang dat óók supermarkten hun verantwoordelijkheid nemen en onmiddellijk een leeftijdsgrens implementeren.

Wil jij ook dat de leeftijdsgrens voor energiedrankjes naar 18 jaar gaat? Zet dan – hopelijk samen met alle supermarkten in Nederland – druk op het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL). Zij moeten de kar trekken. Help mee ze aan te sporen!

	Mail het CBL >>

Zie jij ergens een aanbieding van energiedrankjes of reclame bij scholen? Tip ons en wie weet komen we dan ook in actie bij jou in de buurt!

	Met vriendelijke groet, Liz Kunst, Campaigner

Je kunt deze nieuwsbrief ook delen op social media:

P.S.: Sommige campagnes boeken direct resultaat. Voor andere campagnes moeten we jarenlang strijden. Maar het is nooit voor niets! Dankzij onze al 10 jaar durende campagne tegen energiedrankjes staan we nu aan de vooravond van een omwenteling. Deze lange adem is alleen mogelijk met hulp van jouw steun. Alle kleine beetjes helpen!

Een dikke min voor Plus

Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier

  

Waarom Johannes Vermeer zeer geliefd is bij het grote publiek In het Rijksmuseum in Amsterdam is sinds vrijdag de grootste verzameling van Vermeers werk ooit bij elkaar te zien. Vanuit de hele wereld zijn 28 schilderijen bij elkaar gebracht van de 37 die we nog van Vermeer kennen. Dit is NRC’s recensie: waarom is zijn talent ongeëvenaard?

 

Problemen met het bekijken van de mail? Bekijk online Niet meer ontvangen? Afmelden

 

 

Idris Arsamikov (28) uit Tsjetsjenië, een deelrepubliek van Rusland, wordt al een jaar lang herhaaldelijk zonder reden opgepakt en gemarteld omdat hij homoseksueel is. Op 15 februari werd hij wéér opgepakt en aangeklaagd voor verzonnen aanklachten van ‘fraude’. Die tactiek zet de Tsjetsjeense politie vaak in om onschuldige mensen op te pakken. Het is sindsdien niet bekend waar Arsamikov zich bevindt. Klik op de actie en roep de autoriteiten van Tsjetsjenië op om Idris Arsamikov onmiddellijk vrij te laten.    @ stuur een e-mail

Nog meer acties   IRAN, LAAT KOERDISCHE MANNEN VRIJ!   @ Stuur een e-mail     ANDORRA VERVOLGT ABORTUS-ACTIVIST   @ Stuur een e-mail

 

Bedankt dat je meedoet aan onze acties. Mede dankzij jou krijgen mensen een advocaat, medische zorg of komen ze vrij. Jij maakt een verschil. Hartelijke groet, Cyriel de Jonge Team spoedacties

 

 

Steun onze strijd tegen onrecht! Doneren

Vind je krimpflatie ook zo geniep? / Foodwatch

 

Bij krimpflatie krijg je als consument minder product voor meer geld. Voedselfabrikanten verkleinen in het geniep de inhoud en/of de verpakking, waardoor de prijs per kilo of liter sterk stijgt. Het gebeurt momenteel ongemerkt bij heel veel van onze dagelijkse boodschappen...

Deze sluwe praktijk mag niet langer zonder ons medeweten plaatsvinden! Andersom zijn voedselfabrikanten er namelijk als de kippen bij om groots op voedselverpakkingen te vermelden: ‘100 gram extra!’ of ‘Sterk in prijs verlaagd’. Vanuit het oogpunt van transparantie en wederkerigheid willen we dat ook prijsverhogingen en inhoudsverlagingen duidelijk kenbaar moeten worden gemaakt. ‘Helaas even 50 gram minder!’, ‘Door hoge grondstofkosten flink in prijs verhoogd!’

	STUUR PROTESTMAIL ››

Dit gebrek aan transparantie is onaanvaardbaar. Je wordt als consument bewust misleid wat betreft de veranderde inhoud en de prijs van heel veel vaste voedselproducten die je gewend bent te kopen. Zeker in tijden van hoge inflatie is deze praktijk ronduit schandalig te noemen.

	STUUR PROTESTMAIL ››

Om dit aan de kaak te stellen, hebben we met hulp van oplettende consumenten uit onze achterban acht voedingsmiddelen onderzocht die de afgelopen tijd flink zijn gekrompen:   AH Biologische pesto: van 90 naar 80 gram (prijs per kilo +23%)  HEMA Aziatische mix: van 275 naar 200 gram (prijs per kilo +37,5%)  Lays Paprika chips: van 335 gram naar 300 gram (prijs per kilo is +36,3%)  Kellogg’s All bran fruit’n fibre: van 500 gram naar 375 gram (prijs per kilo +32,6%)  Orangina: van 1,5 liter naar 1,4 liter (prijs per liter +59,4%)  Parrano strooikaas: van 170 naar 150 gram (prijs per kilo +27,1%)  Pickwick Original English thee: van 50 zakjes naar 40 zakjes (prijs per kilo +29,4%)  Verkade Café Noir koekjes: van 200 naar 175 gram (prijs per kilo +71,9%)

Vind je krimpflatie ook zo geniep? Bij AVROTROS Radar hebben we afgelopen maandag tekst en uitleg gegeven over krimpflatie en de producten die we hebben onderzocht. Uitzending gemist? Kijk het fragment terug! BEKIJK ITEM VAN RADAR >>

Eis samen met Foodwatch dat fabrikanten, supermarkten en sectorverenigingen zoals het CBL en FNLI zich verplichten tot duidelijke informatie op de voorkant van producten over formaatwijzigingen (kleiner, minder inhoud) en prijswijzigingen (hoger, duurder).   Laten we samen een einde maken aan deze stille misleiding. Stuur massaal een protestmail vraag om actie!

	STUUR PROTESTMAIL ››

	Met vriendelijke groet, Frank Lindner, Campagneleider

Je kunt deze nieuwsbrief ook delen op social media:

P.S.: Nederlandse huishoudens zijn gemiddeld iets meer dan 35 euro per week kwijt aan misleidende voedselverpakkingen. Voor dat bedrag kun je ook foodwatch een half jaar steunen met een donatie van 6 euro per maand. Steun ons, alle kleine (extra) beetjes helpen!

Minder (product) voor meer (geld)?

Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier

Natuurverschijnsel

 Noorderlicht in heel Nederland te zien

Het noorderlicht gezien vanaf Terschelling.Beeld ANP / Anton Kappers

Op verschillende plekken in Nederland was zondagavond het noorderlicht te zien. Het natuurverschijnsel werd waargenomen van de waddeneilanden tot in het zuiden en aan de westkust.

Joep Engels27 februari 2023, 10:20

Het noorderlicht was tussen 22.30 en 22.45 uur zichtbaar in ons land, meldt Weeronline. Er kwamen meldingen vanuit onder meer Ameland, Friesland tot aan Egmond aan Zee en Noord-Brabant. De weersomstandigheden om het te zien waren gunstig: het was helder zondagavond.

Het noorderlicht, ook wel poollicht genoemd, wordt op 800 tot 1000 kilometer boven het aardoppervlak veroorzaakt door een wolk van elektrisch geladen deeltjes die afkomstig is van de zon. Die deeltjes worden met een snelheid van 300 tot 700 kilometer per seconde de ruimte in geslingerd.

Het magneetveld van de aarde loopt in bogen van de noord- naar de zuidpool. De geladen deeltjes van de zon bewegen met deze bogen mee en kunnen daardoor alleen bij de polen diep de atmosfeer binnendringen. Daar botsen ze met zuurstof- en stikstofmoleculen. Bij die botsingen komt licht vrij. Het is hetzelfde effect als in een tl-buis. De luchtmoleculen absorberen de botsingsenergie maar kunnen die energie alleen in specifieke hoeveelheden weer afstaan. En daar hoort een specifieke kleur bij: zuurstofmoleculen stralen vooral groen licht uit, terwijl het rode licht van stikstofmoleculen stamt.

Onmogelijk te voorspellen wanneer het noorderlicht verschijnt

Meestal is het noorderlicht alleen boven de poolcirkel te zien (en het zuiderlicht ten zuiden van de zuidpoolcirkel). Maar dit keer was de uitbarsting op de zon enorm waardoor de zonnedeeltjes tot op grote afstand van de noordpool konden reiken. Niet alleen Nederland werd zondagavond getrakteerd op het kleurenspektakel: ook in Schotland, Noord-Ierland en tot in het zuiden van Engeland werd het waargenomen.

Wanneer en waar het noorderlicht te zien is, is altijd gissen. Volgens Weeronline zijn er maandagavond weer kansen dat het verschijnsel zich voordoet. De zon is op dit moment zeer actief, mogelijk is er een nieuwe wolk zonnedeeltjes in aantocht.

Vooral in Noord-Nederland zou dan een gekleurde gloed gespot kunnen worden aan de hemel. Maar het wordt lastiger om iets te zien, aangezien er in de avond en nacht naar dinsdag meer bewolking is. De avonden en nachten erna zijn naar verwachting wel weer helder.

De Amerikaanse meteorologische dienst NOAA waarschuwde dat de zonnewind een geomagnetische storm zou kunnen veroorzaken, met storingen in satelliet- en radiocommunicatie als gevolg. Bij zeer ernstige stormen – nu niet het geval – kunnen in noordelijke streken zelfs elektriciteitssystemen gestoord worden.

Meer te zien aan de hemel

Deze week doet zich nog een bijzonder verschijnsel voor. De planeten Jupiter en Venus kruipen komende dagen naar elkaar toe en staan woensdag 1 maart het dichtst op elkaar. Wie ’s avonds naar het westen kijkt, kan deze twee heldere punten aan de hemel duidelijk zien.

Lees ook:
Met de camper het noorderlicht achterna

Reisjournalist Jonathan Vandevoorde trok met een camper naar Zweeds-Lapland om zijn 13-jarige zoon het noorderlicht te laten zien. Het werd een oefening in geduld.

 

De tijdloos geachte schrijver Roald Dahl stuit op de tijdgeest

Kinderboekenschrijver Roald Dahl wordt sinds enige tijd opnieuw gewogen en beoordeeld. Onhebbelijk en antisemitisch waren verwijten die al klonken. En nu zijn dan talloze woorden uit zijn oeuvre verwijderd. Staat dat ook in de Nederlandse vertalingen te gebeuren? ‘De ziel van het werk moet beschermd blijven.’

Loes Reijmer

 

Van groene zeep tot azijn: zo maak je je huis duurzaam schoon

Thuis schoonmaken gaat gepaard met veel milieuvervuiling. Dat kan anders, blijkt uit het dinsdag verschenen Groene Poetsboekje. De wc schoonmaken of zilvervisjes bestrijden kan best zonder gif en verontreiniging.

Frank Straver21 februari 2023

Greenwashing. Die term roept woede op, omdat het samenvat hoe bedrijven de consument aan de lopende band misleiden door zich onterecht als duurzaam te profileren. Maar neem het eens zeer letterlijk, dat groenwassen: schoonmaken, met sopjes en middelen, zonder dat milieu en klimaat daar onder te lijden hebben. In dat geval is geen boosheid, maar vreugde op zijn plaats.

Want er zijn enorm veel mogelijkheden, als het om de letterlijke variant van groenpoetsen gaat. Het Groene Poetsboekje van auteur Diet Groothuis, dat deze dinsdag uitkomt, neemt ze op even vermakelijke als informatieve manier door.

Haar boek geeft de burger moed, omdat er op een concrete manier instaat wat we thuis zelf kunnen doen om het milieu te helpen. Heel welkom, nu studies over klimaat en natuur grote zorgen baren. Alleen acties ‘op alle niveaus’ kunnen daar verandering in brengen.

Het schoonmaakkastje, vaak onder de gootsteen, is zo’n niveau. Haal daar om te beginnen maar eens goed de bezem door, betoogt Groothuis, die eerder voor Trouw over schoonmaken en opruimen schreef. Veel flessen en potjes met schoonmaakmiddelen, vaak vol schadelijke en chemische middelen, zijn overbodig. Met ‘de heilige drie-eenheid’, zoals Groothuis het noemt, kom je bij het schoonmaken thuis namelijk een heel eind. Groene zeep, soda en azijn, is dat duurzame succestrio.

Groene zeep mag best groen heten

Groene zeep is feitelijk eerder geelbruin, merkt Groothuis op. Maar het goedje, vloeibaar of als als oplosbare ‘blurrie’ breed verkrijgbaar, is dermate milieuvriendelijk dat het best groen mag heten. Er zitten geen schadelijke chemische stoffen in. Allerlei oppervlakten en interieuronderdelen in huis zijn ermee te reinigen.

Bij stenen en plavuizen is het wel oppassen, want dat kan vlekken geven. Sowieso neemt Groothuis een begrijpelijke bijsluiter op in haar adviesboek: alle tips vragen om zorgvuldige toepassing, met de juiste dosering, tactvol handelen en oog voor de diverse materialen in huis.

Soda is in te zetten als allesreiniger. Het in water oplosbare spul desinfecteert, dus voor de wc (inclusief spoelknop en deurklink) is het prima bruikbaar. Maar er is veel meer mee mogelijk. Groothuis schetst een scala aan opties, waaronder het reinigen van braadpannen en vieze bloemvazen. Vieze geuren zijn er ook mee aan te pakken, zoals in stoffering.

Rooklucht uit de gordijnen verwijderen

Tenslotte schoonmaakazijn, de laatste van de top drie. Een natuurproduct is het niet, merkt Groothuis op, schoonmaakazijn is een chemisch product. Maar wel vrij onschadelijk, en voor allerhande schoonmaakklussen te gebruiken. Een greep uit alles wat het poetsboek de revue laat passeren: je kunt met schoonmaakazijn rooklucht uit gordijnen verwijderen of de douchekop ontkalken.

Duurzaam schoonmaken is, naast de keuze voor reinigingsmiddelen, ook een kwestie van zuinig omspringen met sponzen, lappen en doekjes. Gebruik er vooral niet te veel van, is een van de belangrijkste adviezen. Wie goede spullen aanschaft, kan daarmee lang vooruit. Zeker als de gebruiker er netjes mee omspringt. Een zeem bijvoorbeeld, blijft lang goed als deze met lauw water wordt uitgespoeld.

Over water gesproken: daarmee valt ook een wereld te winnen, voor wie duurzaam wil zijn of haar huis wil opfrissen. Water verspillen, doe dat niet. Vieze vaat (warm) voorspoelen voordat borden en glazen de vaatwasser ingaan, dat hoeft vaak niet. En vaak is het ook niet nodig om het water heet in een emmer of teil te gieten.

Zonder heet water gaat het vaak beter

Het gaat misschien tegen ons gevoel is, maar Groothuis merkt op dat reinigen zonder heet water vaak beter werkt. Schoonmaken kan vaak prima met lauw of koud water, luidt het advies. Net buiten huis is ook winst te boeken bij het schoonmaken, voor wie de auto afsponst. Een auto in een wasstraat laten schoonmaken is minder milieubelastend, deels omdat die afvalwater filtert. Op straat stroomt het sopje zo het riool in.

Ook het tegengaan van viezigheden als ongedierte, van muizen tot mijten, komen aan bod. Dat kan vaak ook best duurzamer dan gebruikelijk, volgens Groothuis. Als vuistregel geldt daarbij; beestjes en kruipers doden is meestal onnodig. Doof de bron waar ze bij gedijen uit. Of lok ze en verwijder ze. Bij mierenoverlast is het raadzaam om hun loopspoor te ontregelen, met bijvoorbeeld kruidnagel of nootmuskaat.

Zilvervisjes zijn aan te pakken door ze te lokken met iets waar ze dol op zijn: vocht. Een vochtige aardappel kan wonderen doen als zilvervisjesmagneet. Voer die vervolgens af, tipt het poetsboek, dat smoort het probleem. Zoals bij alle problemen geldt ook in de wereld van schrobben: voorkomen is beter dan genezen. Goed ventileren kan al een hoop onheil, zoals schimmelgroei, voorkomen. Ook in tijden van energiecrisis is het nooit raadzaam om een portie frisse lucht buiten de deur te houden.

Het Groene Poetsboekje
Auteur: Diet Groothuis
Uitgeverij Atlas Contact
128 bladzijden
Prijs: circa 17,50 euro.

Lees ook:

Het wonderspul dat soda heet

‘Als iemand weinig van poetsen weet maar wel wat basistips wil, dan roep ik als allereerste: soda’!, schreef Diet Groothuis in 2014 al eens.