OPINIE - René Braams −
27/01/13, 07:00
© EPA.
column
Het populaire praatje luidt dat ontslag een kans biedt om te groeien. Renée Braams gelooft er niets van.
'Ik ben geen boom die elk jaar een stukje weelderiger groeit en schoner
bloeit', zegt mijn yogavriend boos als we na de les samen op lopen. 'Ik
ben een vermolmde stam waarop alleen nog maar wat paddenstoelen
groeien.'We zijn samen verontwaardigd dat de yogalerares weer
eens heeft betoogd dat het leven een doorgaand proces van persoonlijke
ontwikkeling is, een zich ontvouwen van steeds nieuw groeipotentieel.
VooruitgangsgeloofIedereen
die in deze tijd werkloos is geworden of dreigt te worden, wil ik
waarschuwen voor dit moderne vooruitgangsgeloof. Als je van de werkgever
of het uwv een coach of een reïntegratietraject krijgt, zul je vast
horen dat je door een rouwperiode heengaat als je je werk verliest, maar
dat je daarnaast zult worden verrast met de ontdekking van onvermoede
kanten in jezelf die je met vreugde zult exploreren en opkweken. Straks
een nieuwe lente en een nieuw geluid!
Voor de meesten zal dit
groeiverhaal een romantisch sprookje zijn: het leven is geen curve
omhoog, we moeten toch eens dood en op weg naar het einde word je vaker
geconfronteerd met verval en verlies dan met nieuwe loten aan je stam.
Ik
ben zelf gelukkig nooit werkloos geweest, maar ben wel door
progressieve slechtziendheid mijn prachtbaan als eindredacteur van de
Volkskrant kwijtgeraakt. Ja, ik heb wél een nieuw beroep geleerd en daar
werk mee gevonden, maar dat was een hoop geknok. Ook had ik het geluk
bij een ongeluk dat ik de bui zag hangen: al twee jaar voor ik de
diagnose maculadegeneratie kreeg, was ik begonnen met de Schumann
Akademie, en die heb ik grotendeels kunnen voltooien toen m'n ogen het
nog langer dan een minuutje deden.
TastzinHet
romantische verhaal luidt ook dat wanneer een zintuig er de brui aan
geeft, andere zintuigen tot bloei komen. Kletskoek, hoe mooi het ook
klinkt. Om als pianodocent een Inventio van Bach of een wals van Chopin
inspirerend voor te kunnen spelen, werk ik er keihard aan om uit mijn
hoofd te leren spelen. En jawel, mijn gehoor, tastzin en muzikaal
geheugen groeien wel ietsje, en ik ken inmiddels zo'n dertig stukjes uit
mijn hoofd, maar daar zitten uren en uren studeren in. Tergend langzaam
leer ik maat voor maat een passage uit mijn hoofd.
Maar de
beloning is groot. Wat ben ik blij dat ik niet werkloos ben, maar dat er
elke middag een pianoleerling op mijn kruk plaatsneemt. Elk kind is
anders dan álle anderen, wat een vreugde om ze les te geven!
Ik
werk ook als zangjuf in een verpleeghuis, dat is niet de meest
glamoureuze werkomgeving voor een ex-Volkskrantredacteur, maar ik ben
gewoon blij dat ik 'naar mijn werk ga' en van de demente mensen leer om
blij te zijn met een kopje koffie met een koekje en een vriendelijk
woord.
VrijwilligerswerkMijn advies aan
werklozen: laat je maar van die maatschappelijke ladder afzakken. Zoek
werk in de zorg of in een winkel of ga vrijwilligerswerk doen. Word
voorzitter van je koor, of mr-lid van de basisschool. Doe dat direct, ga
niet eerst eens rustig de badkamer schilderen en de tuin voorjaarsklaar
maken, hoe lekker dat ook is als je nog ww hebt.De mooie baan
van mijn yogavriend staat ook op de tocht. Ik houd mijn hart vast voor
zijn carrière, want in de werkelijkheid
heeft hij niets met
paddestoelen. Hij is een zilverberk die van het leven eist dat de
kwaliteit van zijn wortels, het unieke patroon van zijn schors en de
frisheid van zijn groen steeds opnieuw worden gezien en bevestigd. Hij
is nu leraar Engels op een deftig particulier vwo. Ik wens hem toe dat
hij zich niet blindstaart op een minstens zo prestigieuze vervolgbaan,
maar dat hij zonder mokken zal zoeken naar een leraarsbaan op een havo,
een vmbo of een roc.
Renée Braams is neerlandica, muziekdocent en columnist voor volkskrant.nl.
« L'Ecume des jours » de 
