vrijdag 2 mei 2025

☠️💰 De gifindustrie moet boeten

 

☠️💰 De gifindustrie moet boeten
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Logo Foodwatch

Beste Brigitte,

De laatste weken bereiken ons alarmerende ontwikkelingen rondom pesticiden. Gifgigant Bayer-Monsanto is op een missie om juridische acties rondom de schadelijke gevolgen van glyfosaat te stoppen. Het bedrijf voert campagne in alle Amerikaanse staten en heeft nu zelfs het Amerikaanse Hooggerechtshof aangeschreven in een poging om in één klap alle juridische claims tegen Roundup (hoofdbestandeel: glyfosaat) te beperken.

Bayer lobbyt in de V.S. voor regelgeving die schadeclaims onmogelijk moet maken. De chemiereus probeert hiermee effectief mensen die ziek worden van pesticiden het zwijgen op te leggen. Dit kan en mag niet gebeuren. 

Bayer laat zien hoe ver bedrijven in de voedselindustrie willen gaan om hun winsten te beschermen. Gezondheidsrisico's voor burgers en stapels aan wetenschappelijk bewijs leggen ze zonder enige wroeging naast zich neer. Foodwatch maakt zich op voor de strijd.

Wat betekent dit voor Europa?

De vele schadeclaims tegen Bayer, die met name gebaseerd zijn op de (onderbouwde) claim dat Roundup/glyfosaat kanker veroorzaakt, hebben het bedrijf al zo'n 10 miljard dollar gekost aan schikkingen. De juridische kosten zijn een focus punt bij de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering komende vrijdag (25 april). CEO Bill Anderson noemt het een 'donkere schaduw die over ons heen hangt' en presenteert de zaken, en dus in feite de gedupeerden met kanker, als een bedreiging voor hun winst. 

De schikkingen worden onder andere gedaan omdat interne correspondentie toonde dat het bedrijf achter Roundup al in de jaren 90 signalen kreeg dat het gebruik ervan kankerverwerkkend kan zijn. Maar Bayer weerspreekt zonder enige schaamte de groeiende stapel wetenschappelijk onderzoek die ziektes zoals kanker en Parkinson aan het gebruik van glyfosaat linkt. Dit doet ze in de rechtszaal, in de media en morgen ook weer bij de aandeelhoudersvergadering. En ook in Den Haag en Brussel klinkt dit geluid door - zo werd eind 2023 onder druk van de sterke pesticidenlobby de Europese goedkeuring voor glyfosaat nog eens met 10 jaar verlengd. 

Bayer speelt in op voedselzekerheid, een argument wat ook bij ons kabinet gehoor vindt. Want, zo stelt Bayer - als mensen hen blijven aanklagen voor de ziektes die glyfosaat veroorzaakt, houden ze geen geld over om de bestrijdingsmiddelen te produceren en dan komt natuurlijk de voedselvoorziening in gevaar. Foodwatch en andere organisaties hebben echter al vele malen aangetoond dat een pesticiden-vrije landbouw niet alleen mogelijk, maar hoogst noodzakelijk is voor een duurzame voedselvoorziening. 

De lobbycampagne richt zich ook op etikettering van bestrijdingsmiddelen. Waarschuwingen voor gezondheidsrisico's moeten eraf en, zo wil het bedrijf, als het label eenmaal goedgekeurd is door wetgevers mag niemand meer claimen dat ze van dit product ziek zijn geworden. 

Een absurde eis, maar in het huidige Amerika kan dit zomaar geaccepteerd worden. De staten Georgia en North Dakota hebben al stappen gezet en Anderson zegt steun te krijgen vanuit zowel de Democratische als Republikeinse Partij. Des te meer reden voor ons om van ons te laten horen. Want als het ze daar lukt? Dan proberen ze het later hier ook. 

Wij gaan de strijd aan

Foodwatch komt in actie. Wij kunnen dit niet laten gebeuren! Morgen spreekt onze directeur, Nicole van Gemert, in bij de aandeelhoudersvergadering. Een moedige aandeelhouder heeft zijn plaats hiervoor aan ons afgestaan. Daar zullen we een krachtig tegengeluid laten horen met een oproep aan de aandeelhouders om tégen de plannen van het bestuur te stemmen. 

Ook zijn we een anti-lobby gestart op social media waarbij we de Amerikaanse kanalen van Bayer en co. targetten om onze stem óók in de VS te laten klinken.

We werken nauw samen met andere organisaties en zetten in op onderzoek, inlichten van pers en publiek, demonstraties, en verschillende petities waarmee we bedrijven en politiek onder druk zetten. En begin april heeft onze advocaat een verzoek ingediend om als interveniërende partij te worden toegelaten in een rechtszaak tegen glyfosaat bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. 

Je ziet, dit is niet met één zet opgelost. Gelukkig kunnen wij dankzij onze donateurs deze strijd aangaan. Daarvoor mijn grote dank!

Hoe je nog meer kunt helpen? Teken onze petities, deel onze nieuwsbrief, en praat er vooral over, als je kunt. Met vrienden, familie, collega's. Hoe meer mensen weten van dit soort misstanden, hoe beter. 

Dankjewel!

Met strijdbare groeten,

Anke zonder achtergrond deel6748

Anke Bakker, campaigner

FacebookLinkedInWhatsapp

 

Weer een overwinning bij de RCC, maar wet verbod kindermarketing is nog ver weg

 

Weer een overwinning bij de RCC, maar wet verbod kindermarketing is nog ver weg
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Logo Foodwatch


Net voor Pasen heeft onderzoeksbureau Panteia haar jaarlijkse rapport Kindermarketing voedingsproducten 2024 naar de Tweede Kamer gestuurd, met dezelfde boodschap als in voorgaande jaren: kindermarketing voor ongezond eten is nog altijd overal, ondanks de regels van de Nederlandse Reclame Code.

Kindermarketing is overal

Kinderen zien niet alleen verpakkingen met verboden kinderidolen, maar ook reclame voor junkfood die gewoon mag: bij voetbalwedstrijden, in de bioscoop en natuurlijk op social media. Zo bevat bijna 40% van de onderzochte filmpjes op YouTube een voedingsmerk, waarvan het merendeel niet in de Schijf van Vijf valt. Je zou denken dat verantwoordelijk staatssecretaris Karremans enorme urgentie voelt om hier paal en perk aan te stellen om de gezondheid van onze jeugd te beschermen. Maar Karremans lijkt nog altijd niet doordrongen van de ernst van de situatie.

Plaatje van een tv waar allerlei ongezond voedsel uitkomt waar kinderen naar zitten te kijken

De politiek blijft maar uitstellen

Wij roepen al meer dan tien jaar om een wettelijk verbod op kindermarketing voor kinderen tot 18 jaar, dat ook reclame op social media en in de publieke ruimte aanpakt, met stevige sancties bij overtredingen.

In 2022 kwam er dan eindelijk een toezegging van de regering. En vorig jaar is er een overheids-notitie verschenen waarin de principes van de wet in klare taal waren geschetst: deze zou inderdaad een verbod op alle marketing voor ongezond voedsel voor kinderen tot 18 jaar bevatten. Wij keken er reikhalzend naar uit, de wet moest voorjaar 2025 verschijnen. We waren dan ook verbijsterd toen vorige week tijdens het Tweede Kamerdebat over het rapport bleek dat Karremans nog geen enkele vordering had gemaakt! Sterker nog, hij was aan het terugkrabbelen.

Hij zou nog ‘in gesprek gaan met influencers’ en hij ‘moest zorgvuldig opereren.’ ‘Daar ga ik mee aan de slag,’ zei Karremans, maar dat had hij allang moeten doen! Wat is er gebeurd? Waar is de staatssecretaris mee bezig geweest? Niet met zijn verantwoordelijkheid nemen voor de volksgezondheid. Wetgeving verschijnt nu op z’n vroegst in 2026 en zo laat hij wéér ouders en kinderen in de steek.

Foodwatch woordvoerder kindermarketing, still van het Hart van Nederland item over wet verbod kindermarketing

Foodwatch bij Hart van Nederland

Wij hebben voorafgaand aan dit debat een brief gestuurd aan Kamerleden die zich bezighouden met het thema gezondheid, om de staatssecretaris aan te sporen zijn beloftes na te komen. Gelukkig zijn steeds meer politici het met ons eens. Zo eisen ook het CDA en NSC een totaalverbod op kinderreclames.

Ik heb naar aanleiding van het debat in Hart van Nederland op SBS6 uitgelegd waarom een wet er onmiddellijk moet komen en de regering zich geen uitstel meer kan veroorloven. Kijk het item hier terug.

Garfield op een adventskalender verkocht door Amazon

De mazen van de regels

Dat een wettelijk verbod de enige oplossing is, hebben wij allang bewezen door de meer dan 200 klachten die we door de jaren heen bij de Reclame Code Commissie hebben ingediend. Het systeem van zelfregulering door de industrie werkt niet, zo laat ook weer onze meest recente overwinning op webwinkel Amazon zien.

Garfield op een adventskalender met chocolaatjes: dat lijkt ons een duidelijk geval van verboden kindermarketing, want het gebruik van kinderidolen op verpakkingen voor kinderen tot 13 jaar mag niet volgens de Reclame Code (uitzonderingen daargelaten, waarover verderop meer). Wij dienden daarom ruim vóór kerst al een klacht in bij de Reclame Code Commissie. Verkoper Amazon was het niet met ons eens. Dat leidde tot eindeloos gesteggel of Garfield nou wel of niet een verboden kinderidool is. Amazon betoogde dat de cartoonkat tegenwoordig weliswaar aantrekkelijk is voor kinderen, maar van oorsprong bedoeld was voor volwassenen en daarom toch toegestaan zou zijn.

De Reclame Code Commissie ging niet mee in de redenering van Amazon, en zo kregen we vier maanden na kerst alsnog gelijk. Dat betekent overigens niet dat Amazon een straf opgelegd krijgt, want de regels van de zelfregulering van de Nederlandse Reclame Code werken niet met sancties. Bovendien laat deze zaak wat ons betreft maar weer eens zien hoe de plank wordt misgeslagen: de oeverloze discussie over Garfield geeft aan hoe de industrie steeds de mazen van de regels opzoekt om tóch aan kindermarketing te kunnen doen.

Bussen pringles met figuurtjes van Super Mario erop

Regels voordelig voor de industrie

De regels zelf zijn sowieso voordelig voor de industrie. Zo hebben we geen klacht ingediend tegen Pringles met Super Mario-figuurtjes, want één portie Pringles (de portiegrootte zoals vastgesteld door de industrie) voldoet aan de voedingscriteria van de Reclame Code (criteria zoals vastgesteld door de industrie). In dat geval maken de regels een uitzondering en zijn kinderidolen op verpakkingen voor kinderen van 7-13 wél toegestaan.

En wat vind je van deze Minecraft Happy Meal van McDonald’s? Ook de fastfoodketen komt hier straffeloos mee weg, want ook die voldoet aan de voedingscriteria. Absurd toch? En intussen wordt onze jeugd steeds ongezonder.

McDonalds happy meal met minecraft figuurtje als kadootje erbij

Genoeg is genoeg! We hebben meer dan ooit jouw steun nodig om nú een einde te maken aan kindermarketing. Teken de petitie voor een wettelijk verbod, schud Karremans wakker!

Met vriendelijke groeten,


zondag 16 maart 2025

Te mooi om waar te zijn? Dat is het ook!

 

Te mooi om waar te zijn? Dat is het ook!
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Logo Foodwatch

De voorkant van een voedselverpakking is vaak veelbelovender dan uit de 'kleine lettertjes' op de achterkant blijkt... Merkfabrikanten en supermarkten proberen consumenten te verleiden tot het aanschaffen van hun producten door ze veel mooier af te beelden dan ze in werkelijkheid vaak zijn.

Als voedselwaakhond stellen we dit continu aan de kaak. Want uiteraard zit er een serieus probleem achter: consumentenmisleiding! Wettelijk of gevoelsmatig. Waar je als consument op kunt letten om dit voor te zijn?

 

AVROTROS Radar vroeg ons om tekst en uitleg te geven over vormen van (gevoelsmatige) misleiding waar heel veel consumenten dagelijks onbewust intrappen:. Bekijk het item op YouTube.

Bekijk video-item ››

1. Lok-ingrediënten

Ze staan groot op de voorkant van een voedselverpakking (in beeld en woord), maar als je bij de ingrediënten achterop kijkt dan zit het hoofdbestanddeel er vaak maar marginaal in. Matcha Ice Tea met 0,007% matcha. Truffelsmeerkaas met 0,07% truffel, Cranberry frisdrank met 0,5% cranberries. Maar ook Appelsientje Zwarte Bes met een veel kleiner aandeel zwarte bes (20%) ten opzichte van appel- en druivensap (78%, uit concentraat!). 

2. Smaak, met ...smaak, style

'Smaak' (en alle afgeleiden daarvan) is een grote alarmbel voor consumenten: het aroma-alarm! Als een fabrikant smaak op de voorzijde zet, dan betekent dat, dat er heel vaak - meestal kunstmatige - aroma's zijn gebruikt. De 'hoofdsmaakmaker' hoeft niet eens in het product te zitten. De smaak is een benadering, een vertaling van de producent. Dus baconsaus zonder bacon, kokosstroopwafels zonder flintertje kokos, vanille koffiepads zonder een spoortje vanille, (bij deze Senseo-pads staat een sterretje, dat naar een heel klein woordje 'flavour' verwijst).

Afbeelding BioToday Agave siroop ivm valse light-claim

3. Voedings- en gezondheidsclaims

Heel vaak belichten voedselfabrikanten de positieve eigenschappen van hun product megagroot op de voorkant van een verpakking. De nadelen verzwijgen ze daar liever. Pas dus heel goed op bij producten waarop staat: 'Rijk aan vezels', 'Bron van calcium', 'Met vitamine B12', 'Met extra proteïne'... Vaak zitten er ook andere zaken 'extra veel' in het product: suiker, zout en/of vet. Zoals bijvoorbeeld bij kruidkoekrepen als 'bron van vezels'. Deze repen lijken gezond, maar zijn ware suikerbommen...

4. Krimpflatie & beknibbelflatie

Alles wat fabrikanten doen om hogere kosten af te wentelen op de consument (en winstmarges veilig te stellen voor de aandeelhouders). Minder inhoud voor dezelfde stukprijs, en vaak voor een veel hogere kilo- of literprijs. Dure ingrediënten vervangen door goedkopere alternatieven. En dat alles vaak door een stempel of sticker te plakken met 'Vernieuwd recept', 'Nu nog beter'. Voor consumenten zijn dat de signalen dat het product meestal vooral voor de fabrikant zelf beter is geworden. Een voorbeeld: Knorr Groentewraps zijn een derde kleiner geworden qua formaat en de kiloprijs steeg van 8 euro naar 11 euro

5. Vers, ambachtelijk, puur, lokaal, natuurlijk, traditioneel

Allemaal claims en woorden voor de mooie sier. Niets meer en niets minder. Voor vers, ambachtelijk, puur, lokaal, natuurlijk en traditioneel zijn geen wettelijke regels afgesproken wat wel en niet mag. Dus kijk niet vreemd op in het schap dat er in een ambachtelijke krabsalade (te koop bij Jumbo) 15 E-nummers zitten zoals kaliumsorbaat en natriumbenzoaat. Welke ambachtelijke chef kookt hier mee? Bovendien: meer koolzaadolie, water, surimi en ei dan krabvlees (slechts 9%) 

Tegen al deze misstanden komen wij als Foodwatch in het verweer! En dankzij honderden tips op ons Meldpunt Misleiding via onze web-app blijft dit dossier groeien. Misschien heb jij recent nog iets gezien dat absoluut niet door de beugel kan! Laat het ons weten!

Samen maken we een sterk geluid tegen de marketingmachine van de voedselindustrie en maken we een einde aan misleiding!