vrijdag 9 januari 2026

 

Grote verlangens, zwakke remmen: bescherm het kinderbrein
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Logo Foodwatch
Illustratie vam jongen achter laptop die een regen van energiedrankjes over zich heen krijgt

Op uitnodiging van het Europees Parlement hebben we begin december een presentatie gegeven over de schadelijke gevolgen van energiedrankmarketing voor kinderen en jongeren.

Samen met andere experts spraken we in een hoorzitting met Europarlementariërs over wat er moet gebeuren om energiedrankreuzen aan banden te leggen.

Hoorzitting-zaal van het Europees Parlement is op de achtergrond in beeld, op de voorgrond 3 exemplaren van het foodwatch-rapport over energiedrankmarketing

Gehaaide marketing

Wij begonnen met een uiteenzetting over de gehaaide marketingtechnieken die energiedrankproducenten loslaten op kinderen: in de sport en op sociale media, maar ook op gaming platforms als Twitch. In ons rapport Opgepept en uitgeput wordt er uitgebreid ingegaan op al deze tactieken.

Wij vroegen de politici om een leeftijdsverbod in te stellen voor de verkoop aan minderjarigen en de marketing voor energiedrankjes stevig aan te pakken.

Lees hier ons rapport Opgepept en uitgeput

'Grote verlangens, zwakke remmen'

Ook kinderarts Brita de Jong sprak de Europarlementariërs toe. Zij ziet in haar eigen spreekkamer wat de stimulerende middelen in energiedrankjes kunnen aanrichten: onrust, hartkloppingen, slaapproblemen en meer. Veel energiedrankjes zitten tjokvol suiker, waardoor het risico op overgewicht toeneemt.

Onlangs nog trokken kinderartsen voor de zoveelste keer aan de bel, omdat ze zich grote zorgen maken over de groeiende hoeveelheid kinderen met overgewicht en obesitas. 400.000 kinderen in Nederland kampen met overgewicht, waarvan 100.000 kinderen obesitas hebben. De verleiding van junkfood-marketing is een belangrijke oorzaak voor deze toename.

Door hun hersenen in ontwikkeling vormen kinderen een makkelijke prooi voor de agressieve marketing. Ze vallen voor de beloning van de snelle kick en het coole imago van energiedrankjes en zijn nog niet in staat op de rem te trappen, omdat hun hersens nog niet uit-ontwikkeld zijn. Wij hebben de verantwoordelijkheid de gezondheid van kinderen te beschermen.

Foto van de zaal van de hoorzitting van het Europees Parlement over energiedrankjes

Preventie van belang? Niet volgens het Safe Hearts-plan!

De boodschap van de experts was niet aan dovenmansoren gericht. De meerderheid van de Europarlementariërs beloofde zich hard te willen maken voor marketingrestricties en een leeftijdsgrens in te willen voeren voor de verkoop van energiedrankjes, zo bleek tijdens de bijeenkomst.

Want die wettelijke maatregelen, dat is precies waar het nu nog aan schort. Deze week publiceerde de Europese Commissie het zogenaamde Safe Hearts-plan om de gezondheid van hart en vaten te helpen verbeteren. Hart- en vaatziekten eisen een enorme gezondheids- en financiële tol als doodsoorzaak nummer één in de EU, maar zouden met het juiste beleid met tachtig procent kunnen worden teruggedrongen.

Helaas komt dit langverwachte plan niet met echte oplossingen. Wettelijke maatregelen ontbreken en in plaats daarvan blinkt het plan uit in goedbedoelde, maar weinig concrete initiatieven als het ‘EU Cares for your heart’-programma dat lidstaten aanmoedigt met eigen gezondheidsplannen te komen voor 2027.

verschillende blikjes energiedrank op elkaar gestapeld

Minder kindermarketing in 2026

Een andere wet waar we reikhalzend naar uitkijken in 2026 betreft de regulering van mediaplatforms, vooral gericht op kinderen. Kinderen zitten uren voor het scherm, dus wetgeving is geen overbodige luxe.

De laatste herziening van de Europese regels heeft in 2018 plaatsgevonden en de politiek loopt dus hopeloos achter op de actuele ontwikkelingen. 

De Europese richtlijn Audiovisuele Mediadiensten is op dit moment niet geschikt om de agressieve marketing waar kinderen aan worden blootgesteld op diverse mediaplatformen te beheersen. De Europese Commissie heeft dan ook het voornemen de richtlijn in 2026 te hervormen.

Hoe sneller hoe beter, vinden wij! Voedselmarketing is nu nog grotendeels overgeleverd aan zelfregulering door de industrie, waar de regels maar gelden voor kinderen tot 13 jaar en de industrie zelf bepaalt wat ongezond voedsel is. Het is tijd voor echte oplossingen met wettelijk bindende maatregelen, waar kinderen als kinderen worden beschouwd tot 18 jaar en de WHO-richtlijnen gelden voor wat ongezond voedsel is.

Kinderen zouden simpelweg veel minder in aanraking moeten komen met junkfood-marketing, zodat zij minder worden verleid. Dat betekent niet alleen minder reclames rond kinderprogramma’s, maar ook een marketingverbod voor ongezond voedsel op het scherm tijdens alle uren dat kinderen voor de TV zitten. En een volledig verbod van junkfood-marketing op sociale media, waar nou eenmaal geen tijdslimieten te bepalen zijn.

We kunnen de gezondheid van kinderen niet overlaten aan de markt. De politiek moet ervoor zorgen dat voedselbedrijven niet steeds nieuwe manieren vinden om hun marketingtactieken bot te kunnen vieren. Alleen zo neemt de consumptie van ongezond eten en drinken, als energiedrankjes, ook daadwerkelijk af.

Wij blijven de druk opvoeren om dit voor elkaar te krijgen. Bijvoorbeeld: door deze eisen te delen met de EU om bescherming af te dwingen, en door van onze eigen regering te eisen de schaamteloze energiedrankmarketing aan te pakken.

Help je mee? Teken onze petitie om kinderen te beschermen tegen energiedrankjes!

 

Doneer nu
Klimmers dalen abseilend af van de Forth Bridge in Schotland om een ​​tankwagen van INEOS te blokkeren tijdens een protest tegen de plasticvervuiling.
Actie tijdens VN-plastictop © Luca Marino / Greenpeace

The good

2025 was een jaar vol beweging, dat is dankzij jou! Samen hebben we laten zien dat verandering mogelijk is. We wonnen rechtszaken die nu al olieprojecten tegenhouden. We veranderden het beleid van banken en bedrijven. En we (zo fijn dat ik het hier over ‘we’ kan hebben) beklommen torenhoge burgen, gebouwen en olieboorplatformen. Greenpeace doet wat nodig is om de aarde én haar bewoners vooruit te helpen. Ook komend jaar. Blijf je ons volgen?

Bekijk de successen
Luchtmonitoring van branden en ontbossing in de Amazone
Ontbossing van Amazone © Marizilda Cruppe / Greenpeace

The bad

Er bewoog ook genoeg de verkeerde kant op. De sterke politieke tegenwind leidde tot zware tegenslagen. In de Verenigde Staten gaf een jury onze Amerikaanse en internationale organisaties een boete van 660 miljoen dollar. In Europa wordt de Bossenwet maar uitgesteld en afgezwakt , terwijl het Amazonewoud een kantelpunt nadert. En in Nederland kregen grote vervuilers weer miljarden aan fossiele subsidies. 2026 moet het jaar van politieke klimaatverandering worden! Bestel onze stickers van 1,14 euro en open de ogen van mensen.
Bestel de stickers!
Oliebol van het jaar 2025

The ugly

Samen met jou deden we dit jaar wat nodig is. De genomineerden voor de Oliebol van het Jaar deden dat nadrukkelijk niet. Maar wie heeft de boel het meest lopen verzieken? Jullie nomineerden Wiersma, Yeşilgöz, Wilders, van der Plas en Hermans. Maar er kan er maar 1 de grootste oliebol zijn. Jij kiest: wie wordt de Oliebol van het Jaar?
Stem nu op de Oliebol van 2025!

Mijn persoonlijke keuze: activist van het jaar!

Activisten bezetten gasinstallatie in Griekenland
Stop Fossiel Gas © Nicoletta Zarifi / Greenpeace

Extra portie groen

✊Wist je dat we elke maand een actie uitlichten in onze Actie van de Maand? Leuk om aan het einde van het jaar op terug te blikken!
 
📆 Het internationale team maakte ook een overzicht van de vetste acties van 2025.
 
 📸  En dit was ons jaar in foto's.
 
Zinzi van der Aar
Met vriendelijke groet,

Zinzi van der Aar
Redacteur
Hoe te

 

Eén pakket, minder controle: wij vragen de Commissie om bescherming.
Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier
Logo Foodwatch

Je moet erop kunnen vertrouwen dat wat in je winkelmandje ligt, veilig is. Maar die zekerheid wordt het komend jaar nog verder uitgehold. De Europese Commissie presenteert een zogenoemde Omnibus voor voedselveiligheid: één groot 'verzamelpakket' waarmee in één keer meerdere wetten en regels worden aangepast onder het label vereenvoudiging. Klinkt onschuldig, maar het risico is groot: minder controle, minder transparantie en minder ruimte voor inhoudelijk debat per onderwerp.

Een paar weken geleden deelden we al onze zorgen over de gelekte plannen. Inmiddels is er een officieel voorstel. En dus hebben we er ook formeel op gereageerd: wij stuurden vorige week gelijk een brief aan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen met een duidelijke boodschap: trek dit pakket in.

Waarom we aan de bel trekken

In onze brief laten we zien dat dit omnibus-voorstel op twee manieren fout gaat:

1) De aanpak is ondemocratisch en ondoorzichtig

  • Veel ingrijpende wijzigingen worden gebundeld, waardoor ze minder goed afzonderlijk te controleren zijn.
  • Er ontbreekt een degelijke, openbare onderbouwing: geen volledige impactanalyse, terwijl dat juist hoort bij grote wetswijzigingen.
  • Het blijft vaag wie om deze versoepelingen heeft gevraagd en waarom.

2) De inhoud brengt de bescherming van consumenten in gevaar
We zien voorstellen die de verkeerde kant op kunnen gaan, bijvoorbeeld:

  • Pesticiden: minder stevige herbeoordelingen en de deur op een kier voor (bijna) onbeperkte toelatingen.
  • Residulimieten (MRL’s) op pesticiden: regels die de lat lager kunnen leggen terwijl die juist hoort te stijgen bij nieuwe gezondheidsinzichten.
  • BSE-regels (ofwel de gekkekoeienziekte): sleutelen aan maatregelen die na de BSE-crisis zijn ingevoerd, precies de maatregelen die Europa veiliger maakten.
  • Diervoeder-additieven: minder hernieuwingen en meer “digitale” info, wat transparantie niet automatisch beter maakt. Minder controle betekent minder transparantie over wat dieren en uiteindelijk mensen binnen krijgen. Deze additieven worden gebruikt in de veehouderij en voedselproductie. Minder toezicht leidt op termijn tot grotere risico’s.
  • Grenscontroles: De Commissie wil zendingen bij grenscontroles sneller vrijgeven, maar het is niet duidelijk waarom dit nodig is of wie ervan profiteert. Juist nu de handel toeneemt, zouden controles strenger in plaats van soepeler moeten zijn.

Naast politieke druk zetten we ook juridische middelen in. Concreet betekent dit:

  • Formele juridische analyse: onze juristen beoordelen op dit moment het voorstel op strijdigheid met EU-beginselen zoals transparantie, participatie, beleid op basis van (wetenschappelijk) bewijs en het voorzorgsbeginsel.
  • Dossieropbouw voor klachten/bezwaar: we verzamelen onderbouwing voor mogelijke stappen richting toezichthouders en controlerende instanties, zoals een klacht bij de Europese Ombudsman als blijkt dat de Commissie opnieuw regels omzeilt (bijv. door het ontbreken van een degelijke impactanalyse of onvoldoende transparantie in de consultatie).
  • Voorbereiding op vervolgprocedures: zodra het wetgevingsproces verder is, kijken we welke juridische routes beschikbaar zijn om de meest schadelijke onderdelen aan te vechten als die overeind blijven.

Kort gezegd: we laten het niet bij een brief. We bouwen nu al aan de basis om dit voorstel ook juridisch stevig onder vuur te nemen.

Dit kunnen we nu doen (en jouw steun maakt het verschil)

De industrie heeft in Brussel een leger aan lobbyisten. Wij hebben vooral: onderzoek, vasthoudendheid en mensen zoals jij. Om dit dossier tot op de komma te volgen, inhoudelijk tegenwicht te bieden en politici te blijven informeren, hebben we steun nodig.

December betekent voor sommige mensen een 13e maand, of een eindejaarsbonus. Als jij die krijgt: zou je dan een klein deel kunnen missen om ons in 2026 vooruit te helpen?

Elke extra bijdrage helpt ons om onafhankelijk te blijven, documenten uit te pluizen, misstanden bloot te leggen en druk op te bouwen in Brussel. Indien je ons al financieel steunt wil ik je uiteraard enorm bedanken. Dankzij jou was ons werk in 2025 mogelijk.

sCAPINO rOTTERDAM

 

Origin – the future is feminine: nieuwe Scapino-voorstelling over vrouwbeeld en online invloed

Uitagenda Rotterdam

Op 22 januari 2026 gaat in Theater Rotterdam de wereldpremière in première van Origin – the future is feminine, een nieuwe productie van Scapino Ballet Rotterdam. In samenwerking met Cinedans Filmfestival brengt Scapino een programma waarin dans en film samenkomen en actuele vragen rondom feminisme, mannelijkheid en online cultuur centraal staan.

Het programma bestaat uit twee nieuwe dansvoorstellingen en twee korte dansfilms. Onder leiding van artistiek directeur Nanine Linning krijgen makers Marie-Louise Hertog, Sarah Baltzinger en Isaiah Wilson ruimte om hun visie te tonen op het veranderende vrouwbeeld en de invloed van de digitale wereld. Origin laat het werk zien van een nieuwe, activistische generatie dansmakers die maatschappelijke thema’s niet uit de weg gaat.

WAXES

In WAXES onderzoeken choreografen Sarah Baltzinger en Isaiah Wilson hoe lichamen door de eeuwen heen zijn bekeken, gevormd en gecontroleerd. Geïnspireerd op de anatomische wassenbeelden van Clemente Susini uit de 18e eeuw ontstaat een klinische en vervreemdende wereld waarin een gemeenschap van lichamen langzaam tot leven komt. Wat begint als object, ontwikkelt een eigen belevingswereld , kwetsbaar, confronterend en menselijk.

SACRE

Met Sacre geeft Marie-Louise Hertog een hedendaagse draai aan Le Sacre du Printemps van Igor Stravinsky. Geen ritueel lente-offer, maar een indringend portret van jonge mannen die verstrikt raken in de online ‘manosphere’, beïnvloed door figuren als Andrew Tate. Met de belofte van succes en controle worden zij een wereld ingezogen waarin vrouwen als minderwaardig gelden en verzet met geweld wordt bestraft. Op de opzwepende muziek – in een bijzondere opname van Teodor Currentzis, laat Hertog zien hoe beloftes van succes en controle kunnen omslaan in verlies van identiteit en empathie.

De choreografen

Sarah Baltzinger en Isaiah Wilson maken internationaal naam met voorstellingen waarin actuele thema’s centraal staan. Hun eerdere werk GOATS betekende een succesvol Scapino-debuut. Danser Rafael Belinha werd voor zijn rol in GOATS genomineerd voor meest indrukwekkende dansprestatie.  Marie-Louise Hertog begon haar carrière als danser bij Scapino en is inmiddels actief als choreograaf en performer in theater, film en performance, met een groot internationaal bereik.

Origin – the future is feminine is een gelaagd en prikkelend programma dat dans inzet als spiegel van deze tijd. Een voorstelling die vragen stelt, confronteert en uitnodigt tot gesprek.