PJ Harvey, gracieus en ongenaakbaar in een witte jurk, vorige week tijdens een concert in de Albert Hall in Manchester.Beeld Burak Cingi/Redferns

Concertrecensie

PJ Harvey in Paradiso: eerder een seance dan een concert

I Inside The Old Year Dying
PJ Harvey
Paradiso, 6 oktober 2023

Jasper van Vugt8 oktober 2023

★★★★

Polly Jean Harvey is het soort artiest waarvan je er meer zou willen hebben in de popmuziek. Een artiest met sterke artistieke visie, die bij elke plaat een nieuwe invalshoek bedenkt of een creatieve uitdaging aangaat. Sinds ze in 1992 debuteerde met het rauwe Dry heeft dat een oeuvre opgeleverd waarin een zeldzaam minder album werd afgewisseld met enkele meesterwerken, zoals ook het dit jaar verschenen I Inside The Old Year Dying.

Dat album verscheen na een pauze van zes jaar, waarin Harvey de buik vol had van de reguliere cyclus binnen de popmuziek (album, tour, album, tour) en zich stortte op andere activiteiten. Ze componeerde soundtracks voor tv-series en schreef een dichtbundel in het door haar gesproken dialect van Dorset, de Engelse regio waar ze woont.

Optreden deed ze niet, zes jaar lang. Tot twee weken geleden, toen de huidige, volledig uitverkochte tournee van vijf weken begon. Daarbij doet ze ook twee achtereenvolgende avonden Paradiso aan.

Rinkelende klokken en paukenslagen

Kaartjes kosten een lieve som (71 euro), maar daar krijg je wel wat voor. Allereerst een volledige, chronologische vertolking van I Inside The Old Year Dying, waarmee het optreden onder aankondiging van rinkelende klokken en paukenslagen begint. Harvey gracieus en ongenaakbaar in een witte jurk, haar vier mannelijke begeleiders in het grijs op afwisselend gitaar, drums, toetsen, bas en viool.

Ademloos en muisstil volgt het publiek de verrichtingen van Harvey, de mobiele telefoons blijven in de broekzak. Met haar theatrale performance, vol kleine bewegingen, blikken en gebaren, weet ze de blik op zich gericht te houden. Het ene moment beweegt ze expressief haar armen langs haar lichaam, de vingers gespreid, om tijdens een volgend nummer vanuit een stoel al zingend het publiek in te staren en dan weer ongenaakbaar heupwiegend over het podium te schrijden tijdens The Nether-edge.

Een bos in middeleeuws Dorset

Tussen de nummers door zegt ze geen woord. Het optreden heeft meer weg van een middernachtelijke heksenseance in een bos van middeleeuws Dorset. De sfeerrijke, bijna onheilspellende sfeer van het album klinkt live aardser en meer uitgekleed.

Daarmee gaat ook een deel verloren van wat de plaat zo fascinerend maakt; de constante dreiging van gevaar. Pas in plaatafsluiter A Noiseless Noise, met onheilspellende noodklokken, dreigende gitaarpartijen en donderslagen op drums, is daar weer iets van terug te horen.

Na het door de vier begeleiders gezongen The Colour of the Earth gaat ze over naar het tweede deel van de set. Daarin: een dwarsdoorsnede van haar oeuvre, met favorieten als Angelene, Down by the Water en To Bring You My Love. Het lijkt of ze wat in te halen heeft, met een speellijst van liefst 25 liedjes. De sfeer is direct losser, met publiek dat meeklapt en liedjes met gejuich onthaalt.

Het kenmerkende, schurende geluid in haar muziek blijft beperkt tot speldenprikjes, zoals de dissonante vioolklanken in Man-Size of de jakkerende gitaar in Dress. Ze worden ingeruild voor meer uitgeklede en ingetogen gespeelde versies.

Een speciale vermelding verdient het solo op akoestische gitaar gespeelde en prachtig gezongen The Desperate Kingdom of Love. Bijzonder optreden? Absoluut. Dit was er eentje voor de echte fans.

Lees ook:

Zelden zong PJ Harvey mooier en met zoveel variatie

Dat levert een ingetogen album op waar je lastig de vinger op kunt leggen, maar dat bij elke draaibeurt meer fascineert en betovert en je langzaam zijn wereld intrekt. Daarbij: met zoveel variatie en mooier zong ze zelden. Met I Inside The Old Year Dying vindt ze zichzelf opnieuw uit en voegt een heel mooi nieuwe hoofdstuk toe aan haar toch al fraaie oeuvre.

Franciscus De paus zet de deur op een kier: homostellen kunnen mogelijk zegen krijgen

 

Erwin Olaf (1959-2023)

 

Van een fotograaf van extremen, uiterlijkheden en buitenissige modellen veranderde Erwin Olaf halverwege zijn loopbaan in een kunstenaar met ingetogenheid en sereniteit als belangrijkste thema’s. Gisteren overleed hij.

Mars op 12 november / Greenpeace

 

Samen op straat voor een beter klimaat © Marten van Dijl / Greenpeace Vlak voor de Tweede Kamerverkiezing gaan we massaal de straat op voor klimaat en rechtvaardigheid. Jij bent nodig! Samen laten we zien dat Nederland een eerlijke en groene toekomst wil De mars voor klimaat en rechtvaardigheid vindt plaats op 12 november, op de Dam in Amsterdam. Iedereen kan meedoen, gewoon door er te zijn. Of je nu bezorgd bent om de hoge gasrekening de komende winter of geschokt bent door het extreme weer van deze zomer. Of je al jarenlang piekert over het klimaat of sinds de komst van je (klein)kinderen, je bent welkom. Jouw aanwezigheid is superbelangrijk! We demonstreren voor eerlijk klimaatbeleid, waarbij de vervuiler betaalt en er oplossingen komen die voor ons allemaal werken. Dit is ons moment om Nederland in de juiste richting te sturen. Zet de mars meteen in je agenda

Plasticfabriek komt er niet © Marten van Dijl / Greenpeace Er is al veel te veel plastic in de wereld. Toch maakte chemisch bedrijf INEOS plannen voor een nieuwe plasticfabriek in de haven van Antwerpen, met schadelijke gevolgen voor natuur en mensen in België en ook in Noord-Brabant en Zeeland. Na een lange strijd, gevoerd door milieuorganisaties als Greenpeace en ClientEarth en door de provincies zelf, oordeelde de Belgische rechtbank dat het project niet legaal is. De bouwplannen zijn stopgezet. Dit is een veelbelovende overwinning in de beste strategie tegen plasticvervuiling: zorgen dat het niet wordt gemaakt. Nog meer goed (internationaal) klimaatnieuws Internationaal plasticverdrag komt er wel (maar jouw hulp is nodig!)  © Noemie Coissac / Greenpeace De eerste versie van het internationale VN-verdrag tegen plasticvervuiling is openbaar gemaakt. In november onderhandelen landen hier verder over.    Tot die tijd is er werk aan de winkel. Hoewel het concept al enkele goede maatregelen bevat om plasticvervuiling te verminderen, voldoet het niet aan de belangrijke eisen van Greenpeace. Wij pleiten voor een vermindering van 75% in de plasticproductie. Plastic wordt gemaakt met fossiele brandstoffen. Drastisch minderen is noodzakelijk om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden. Teken jij de petitie voor een sterk verdrag? Ja, ik eis een einde aan het plastictijdperk! Extra portie groen Greenpeace bracht een hoopvolle boodschap naar de allereerste Africa Climate Summit: ‘Afrika heeft de potentie om de groene revolutie te ontketenen en het eerste continent te worden met 100% klimaatneutrale landen.’  Rabobank sponsort natuurverwoesting in Nederland en wereldwijd. Dat moet stoppen. Op woensdag 11 oktober komen we massaal in actie bij Rabobank. Tijdens de Online Meetup op 19 september hoor je alles over deze actie.  De fossiele sector in Nederland ontvangt nog veel meer subsidie dan gedacht: jaarlijks 37,5 miljard euro. Dat is meer dan de overheid in het klimaatfonds heeft gestoken!  Extinction Rebellion voert op zaterdag 9 september opnieuw actie tegen deze fossiele subsidies. Steun jij de oproep om fossiele subsidies stop te zetten? Kom met ons mee naar de supportdemonstratie. Demonstreren is een mensenrecht. Maar het demonstratierecht staat door optreden van de overheid onder druk. Daardoor neemt het wantrouwen tussen burgers en overheid toe. We begonnen dit jaar een rechtszaak voor betere maatregelen in de stikstofcrisis. En zette met de klimaatzaak Bonaire een belangrijke eerste stap voor betere bescherming tegen de klimaatcrisis. Is dat een nieuwe tactiek van Greenpeace? Greenpeace-directeur Andy Palmen licht toe in een boeiend gesprek met BNR Nieuwsradio. Met vriendelijke groet, Maarten de Zeeuw Campaigner Klimaat en Energie

Help mee. Doneer nu

Voorbijgangers

Voorbijgangers

Ik zag haar naast de halmen
wuiven
lokken als koren glinsterend - haar ogen
graankorrels vol 
hemel
heden en wat toekomt

Wij deelden dezelfde
aarde en tijd
voelden dezelfde wind - zij was 
de fijne onrust
in mijn woelen
zij leek de oogst bereid

Nooit deelden wij een taal
er was geen zwijgen 
slechts voorbijgaan
van eigen wegen - tijd
rijpt en slijpt
tot volkoren heden,

Rob Haster

van de oo-go

Ons rugzakje

wij allen dragen in het leven
een rugzak met ons mee
de ene zak draagt dan wat lichter
een ander sjouwt er soms wel twee

allen hebben we te dragen. 
pijn en vreugde, maar ook verdriet
we aanvaarden het in stilte
niemand is er die het ziet

soms wordt het ons te machtig 
kloppen we bij vrienden aan
dan wordt de rugzak weer wat lichter
het heeft ons even goed gedaan

lief en leed tezamen delen
niet verkroppen in je hart
samen praten, samen huilen
samen één, gedeelde smart

Mieke van den Tol (1940-2022)

rugzakje

Ik heb een rugzakje aan mijn hart hangen voor mensen.
Als ik afscheid van hen moet nemen kunnen ze daarin.

Soms maak ik het even open en denk aan die of geen.
Als mijn tijd is gekomen kruip ik bij hen en gaan we met zijn allen heen.

Corrie Venant (1946-2015)
 

Foodwatch / verkiezingen

Een paar weken geleden lanceerden wij onze campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023: ‘Haal die bende van ons bord’. Wij hebben voor deze campagne vijf belangrijke punten geformuleerd voor het nieuwe regeerakkoord om eerlijk, veilig en gezond voedsel te garanderen.

	Lees hier meer over het vijfpuntenplan ››

Het is al bijna 22 november, de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen komt vol op stoom. We zijn enorm blij met de brede steun voor ons vijfpuntenplan voor de verkiezingen! Al meer dan 7.500 foodwatchers hebben de petitie ‘Haal die bende van ons bord’ getekend. Wij pleiten met ons voorstel voor meer aandacht voor voedsel, waarbij wij als burgers op nummer één staan en niet de industrie. Maar wat zegt de politiek? We hebben in aanloop naar de verkiezingen de verkiezingsprogramma’s uitgepluisd op voedselstandpunten. De politiek heeft nog wel wat werk te verzetten!

Visie op voedsel in verkiezingsprogramma's Hoeveel aandacht krijgt voedsel in de partijprogramma’s? We zien dat het thema voedsel bij de ene partij aanmerkelijk hoger op de agenda staat dan bij de andere. De ChristenUnie en GroenLinks-PvdA hebben in hun programma veel initiatieven en plannen opgenomen over verscheidende voedselthema’s, terwijl partijen als de VVD en de PVV voedsel minder aandacht schenken in hun programma’s. D66 en Partij voor de Dieren hebben beide een overkoepelende voedselvisie ontwikkeld die weliswaar niet geheel overeenkomen met ons vijfpuntenplan, maar we juichen wel toe dat voedsel hoog op de agenda staat.

Voedselmisleiding: de grote afwezige Gezondheid heeft de aandacht van vrijwel alle partijen en hier hoort gezond voedsel natuurlijk bij. Alleen PVV en Forum voor Democratie vinden preventie betuttelend, maar andere partijen willen allerlei initiatieven ontplooien: van buurtmoestuinen (Partij van de Dieren) tot een verbod op alcoholverkoop in supermarkten (Volt). Toch zijn er maar drie partijen die wettelijke gezondheidsnormen eisen in hun programma’s als het gaat om suiker, zout en vet in ons voedsel (D66, GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren). Zo veel aandacht als er voor gezondheid is, zo weinig is er voor voedselmisleiding helaas. Hoewel een gemiddeld gezin bij benadering haast 2.000 euro per jaar kwijt is aan misleidende boodschappen en nog láng niet alle misleiding bij wet verboden is, vinden partijen het onderwerp niet of nauwelijks het vermelden waard. Hier heeft de politiek nog veel werk te verzetten! Benieuwd naar wat partijen nog meer te melden hebben over onze vijf belangrijke punten voor de verkiezingen?

	Lees hier onze analyse van verkiezingsprogramma's

Brede publieke steun Wij hebben samen met Multiscope vijf stellingen over ons vijfpuntenplan voor laten leggen aan een representatief panel van 1.000 respondenten. Wat blijkt? Het Nederlandse publiek maakt zich zorgen over de voedselomgeving: driekwart van de ondervraagden vindt dat 80% van de aanbiedingen in de supermarkt zou moeten bestaan uit gezonde producten. Nu is de situatie omgekeerd en bestaat het merendeel van de aanbiedingen uit ongezond aanbod.  Voedselmisleiding kan op veel verontwaardiging rekenen: een overweldigende meerderheid van de respondenten is het met ons eens dat alle vormen van voedselmisleiding strafbaar moeten worden. Tenslotte maken Nederlanders zich massaal zorgen over de prijs van onze boodschappen. Driekwart van de ondervraagden vindt dan ook dat supermarkten eindelijk transparant moeten worden over hun winstmarges. Want als wij niet weten wie er aan ons voedsel verdient, hoe kunnen we dan graaiflatie te lijf gaan?

	Deel of teken het vijfpuntenplan! ››

Hoewel verschillende partijen dus van goede wil lijken te zijn in hun verkiezingsprogramma’s, vinden wij het nog lang niet genoeg. Tijd dat wij serieus worden genomen in ons voedselbeleid. Jouw stem is nu daarom extra hard nodig om na 22 november de partijen onder druk te zetten werk te maken van ons vijfpuntenplan!

Met vriendelijke groet, Juke Fluitsma Campaigner

P.S.: Foodwatch is onafhankelijk en neemt geen geld aan van bedrijven en de overheid. Het uitvoeren van onze campagnes is alleen mogelijk dankzij de financiële hulp van onze donateurs. Met een (extra) gift maak je ons werk mogelijk. Help je mee?

Wat zeggen de partijprogramma's over voedsel?

Wordt dit bericht niet goed weergegeven? Klik dan hier